Takvimdeki diğer aylar 30 ya da 31 gün çekerken Şubat ayının 28 gün sürmesi ve dört yılda bir 29 güne çıkması yüzyıllardır merak konusu. Bu farklılığın kökeni, hem Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüş süresine hem de Antik Roma döneminde alınan takvim kararlarına dayanıyor.
Antik Roma’dan Gelen Miras
Şubat ayının 28 gün olmasının temeli Antik Roma’ya uzanıyor. İlk Roma takvimi 10 aydan oluşuyordu ve kış dönemi takvim dışında bırakılıyordu. Daha sonra Roma Kralı Numa Pompilius takvimi 12 aya çıkardı.
O dönemde Romalılar çift sayıları uğursuz kabul ettiği için aylar genellikle 29 ya da 31 gün olarak düzenlendi. Takvimin toplam gün sayısını 355’e tamamlamak amacıyla Şubat ayı 28 gün olarak bırakıldı. Böylece yılın en kısa ayı Şubat oldu.
Ara Ay Uygulaması ve Karmaşa
Roma takvimi, 365 günlük güneş yılından yaklaşık 10 gün geri kalıyordu. Bu farkı kapatmak için rahipler her iki yılda bir “Mercedonius” adı verilen 22 ya da 23 günlük bir ara ay ekliyordu. Bu uygulama, takvimi ay-güneş (lunisolar) sistemine dönüştürdü.
Ancak takvim düzenleme yetkisine sahip rahiplerin aynı zamanda siyasi aktörler olması, sistemi suistimale açık hale getirdi. Yıllar, siyasi çıkarlar doğrultusunda uzatılıp kısaltılabiliyordu. MÖ 1. yüzyıla gelindiğinde takvim, mevsimlerle uyumunu büyük ölçüde kaybetmişti.
Jül Sezar’ın Reformu
Roma’da iktidarı ele geçiren Julius Caesar, MÖ 46 yılında kapsamlı bir takvim reformu yaptı ve Jülyen Takvimi’ni yürürlüğe koydu. Bu takvimde yıl 365 gün olarak kabul edildi.
Ancak Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüşü tam olarak 365 gün değil, yaklaşık 365 gün 6 saat sürüyordu. Her yıl biriken 6 saatlik fark, dört yılda bir tam bir güne ulaşıyordu. Bu nedenle dört yılda bir takvime 1 gün eklenmesi kararlaştırıldı. Ek gün Şubat ayına verildi.
Artık Yıl Nedir?
Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüş süresindeki 6 saatlik fark, dört yıl sonunda yaklaşık 24 saate ulaşır. Bu fazlalık takvime eklenerek “artık yıl” oluşturulur. Artık yıllarda Şubat ayı 29 gün sürer.
Şubat ayının tercih edilmesinin nedeni, tarihsel olarak en kısa ay olmasıdır.
Miladi Takvim ve Son Düzenleme
1582 yılında Papa XIII. Gregorius tarafından Gregoryen Takvimi kabul edildi. Bugün kullanılan Miladi takvim bu sisteme dayanır.
Gregoryen takvimine göre:
-
Yıl 4’e tam bölünüyorsa artık yıldır.
-
Ancak 100’e tam bölünen yıllar artık yıl sayılmaz.
-
400’e tam bölünen yıllar ise yeniden artık yıl kabul edilir.
Bu düzenleme, takvimin mevsimlerle uyumunu korumak amacıyla yapıldı.