Yurtdışı lise diplomaları ve denklik işlemlerine ilişkin 2020 yılında başlatılan incelemelerde, yüzlerce belgenin mevzuata aykırı düzenlendiği ortaya çıktı. CHP’li Uğur Kalkan’ın gündeme taşıdığı süreçte Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yapılan incelemeler sonucunda 450 öğrencinin dosyası değerlendirildi. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu ise kayıt ve denklik iptallerinin hukuka uygun olduğuna hükmetti.
450 ÖĞRENCİNİN DOSYASI MERCEK ALTINDA
Kalkan, YÖK’e ulaşan ihbarlar üzerine başlatılan sürecin ilk olarak Gaziantep, Şanlıurfa ve Bursa İl Milli Eğitim Müdürlükleri üzerinden yürütüldüğünü, daha sonra kapsamın genişletildiğini belirtti. İncelemelerde bazı kişilerin yurtdışında eğitim gördüklerini beyan etmelerine rağmen belirtilen tarihlerde yurtdışına çıkış yapmadıkları, bazı öğrencilerin ise aynı dönemde Türkiye’de eğitimlerine devam ettikleri tespit edildi. Ayrıca bazı dosyalarda yurda giriş-çıkış kayıtları ile beyan edilen eğitim sürelerinin örtüşmediği, bazı belgelerin ise sahte olabileceği yönünde değerlendirmeler yapıldı.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın YÖK’e gönderdiği resmi yazıda, incelenen 450 öğrenciden 419’una ait denklik belgesinin mevzuata aykırı şekilde düzenlendiğinin belirlendiği ve bu kapsamda kayıtların iptal edildiği ifade edildi.
TIP, HUKUK VE MÜHENDİSLİK BÖLÜMLERİNE YERLEŞİM İDDİASI
MEB Teftiş Kurulu ve maarif müfettişlerinin raporlarında, söz konusu denklik belgeleriyle bazı öğrencilerin yabancı öğrenci kontenjanı kapsamında Türkiye’deki üniversitelerin tıp, diş hekimliği, hukuk, eczacılık ve mühendislik fakültelerine yerleştikleri ya da yerleşme hakkı elde ettikleri tespitine yer verildi. Raporda ayrıca bazı öğrencilerin Türkiye’de lise mezunu olmalarına rağmen bu bilgiyi denklik başvurularında beyan etmedikleri, bazı dosyalarda ise aynı kişilerin hem Türkiye’de hem yurtdışında eğitim görmüş gibi göründüğü belirtildi.
SURİYE VE ABD MERKEZLİ DİPLOMA TARTIŞMALARI
Kalkan, denklik sürecine ilişkin tartışmaların geçmiş yıllara uzandığını belirterek, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın 2012 yılında ABD merkezli bazı okullardan alınan diplomalara ilişkin sahtecilik uyarısı yaptığını hatırlattı. Bazı Suriye kaynaklı diplomaların da incelemeye alındığı, bu belgelerdeki usulsüzlüklerin ilgili kurumlarca tespit edildiği yönünde raporlara yansıdığı ifade edildi.
DANIŞTAY SON NOKTAYI KOYDU
Diplomaları ve üniversite kayıtları iptal edilen öğrenciler süreci yargıya taşıdı. Ancak dosya Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun kararıyla sonuçlandı. Kurulun 2023/682 esas ve 2024/2827 karar sayılı hükmünde, YÖK tarafından yapılan düzenlemelerin hukuka uygun olduğu belirtildi. Kararda, fiili yurtdışı eğitim şartının esas olduğu, uzaktan eğitimle alınan diplomaların her durumda kontenjan hakkı doğurmayacağı ve mevzuata aykırı kayıtların iptal edilebileceği belirtilirken, Pandemi dönemine ilişkin istisnalar dışında bu şartın değişmeyeceği ifade edildi.
“ÇİFT AVANTAJ” DEĞERLENDİRMESİ
Danıştay kararında ayrıca, yurtdışı lise diploması bulunan bazı adayların hem YKS’ye girme hem de yabancı öğrenci kontenjanından yararlanma imkânına sahip olmasının “çift avantaj” oluşturduğu değerlendirmesine yer verildi. Bu durumun sistemin kötüye kullanımına ilişkin tartışmaları artırdığı belirtildi.
KARAR KESİNLEŞTİ
Danıştay kararıyla birlikte YÖK düzenlemelerine karşı açılan davalar kesin olarak reddedildi. Böylece mevzuata aykırı olduğu tespit edilen yurtdışı lise diplomasına dayalı denklik ve buna bağlı üniversite kayıtlarının iptali yargı kararıyla da kesinleşmiş oldu.
