2021 yılını geride bırakmaya sayılı günler kala, herkesin en çok merak ettiği konuların başında asgari ücretin ne kadar olacağı var. Ülkemizde çalışan kesimin büyük bir çoğunluğu asgari ücret alıyor. Özellikle pandemi nedeniyle, hayatın eskiye göre daha pahalı olduğu tartışılmaz bir gerçek. Altın ve döviz kurları sürekli olarak yükseliyor. Benzin fiyatları sadece ülkemizde değil, pek çok ülkede adeta tırmanışa geçmiş durumda.
Yaşanan bu gelişmeler gösteriyor ki, fiyatlar biraz daha artacak. Tam da, böylesine zor bir dönemden geçerken, gözlerini para hırsı bürümüş olan fırsatçılarda çıkmıyor değil. Kendi aralarında kartel oluşturup, sürekli gıda fiyatlarını arttıran zincir market yöneticileri, pandemi sonrası yüz yüze eğitime başlayan üniversite öğrencileri ve onların ailelerini düşünmeden kiralık ev fiyatlarını fahişin de fahişi şeklinde arttıran ev sahipleri gibi.
Durum böyle olunca da, orta direkt vatandaşın gündemi sadece zamlar oluyor. Çarşıda, pazarda, berberde ve akla gelebilecek her yerde zam konuşuluyor diyebiliriz. Ancak, 2021 biterken, 2022’ye sayılı günler kala, vatandaşların gündeminde olan ve en çok merak ettikleri zam konusu ise asgari ücrete gelecek olan zam oranı.
Vatandaşın beklentisi bu konuda oldukça yüksek. Şu anda, bekâr, evli ve çocuk sayısına göre Asgari ücret 2 bin 825 ile 3 bin 13 TL arasında değişiyor. Enflasyona göre 2022 yılından beklenen zam oranı, kesin olmamakla birlikte yüzde 19 ile yüzde 20 oranında tahmin ediliyor. Bu oranlara göre bekâr olan bir asgari ücretlinin, 3 bin 370 ile 3 bin 390 arasında ücret alması, evli ve çocuk sayısına göre 3 bin 590 ile 3 bin 610 arasında bir ücret alacağı tahmin ediliyor.
Önemle belirtmek isterim ki bunlar şu anda yapılan tahminlerdir. Bu tahminler göre, asgari ücretliye 500 ile 600 TL arasında bir zam gelecek. Bundan yukarımı olur, ya da aşağı mı olur bilemiyorum. Ancak, pek çok yerde karşılaştığım bu konu ile ilgili beklentilerin daha yüksek olduğunu ve reel olarak en az bin TL oranında bir zam beklendiğini ifade edebilirim. Reel olarak diyorum, çünkü bana göre olmayacağını bile bile bu miktarın da üzerinde zam bekleyen ve bunu sesli olarak konuşanlarında olduğunu görüyorum.
Haksız da sayılmazlar. Peki, bu oranlara işverenlerin tepkisi ne olacak? Sıkı bir pazarlık olacağı kesin. İşveren cephesinden de bakıldığında, onların da kendilerine göre haklı nedenleri var. Umarım zor şartlarda çalışan emekçinin, yaşam standartlarını yükseltecek bir zam oranı uygulanır. İşverenin de bu zam oranlarını verebilecek şekilde yükünü hafifletecek formüller düşünülür.
Yaşanan bu zor zamanlar ve beklentiyi bir yana koyduğumuzda sorulması gereken bir sorunun daha olduğunu düşünüyorum. Asgari ücrete yapılan zamların sonu ne olacak? 2012 yılına baktığımızda asgari ücrete yapılan zam oranı sadece 42 lira. 2019'a dönüp baktığımızda asgari ücrete 417 lira zam yapılmış. Bu yıla baktığımızda vatandaşın beklentisi bin lira olmuş. Peki bu işin sonu ne olacak? Asgari ücrete yapılan zamlar böyle giderse 2027’de asgari ücretten beklentimiz 10 bin lira olur. Asgari ücret 10 bin lira olursa ne olur? Şimdiden söyleyeyim, hiçbir şey güllük gülistanlık olmaz. Beyaz peynirin kilosunu 200 liraya alırız. 1 ekmeğe 15 lira veririz. Aslında vatandaşın sene bitmeden eriyen bir asgari ücret zammından çok, özellikle gıdayı ucuza alabilmesi, enflasyonun altında ezdirilmemesi gerekiyor diye düşünüyorum…