Antarktika’da yaklaşık 40 yıl önce bulunan ancak uzun süre arşivde incelenmeden bekleyen bir kemik fosili, kıtanın dinozor tarihine ilişkin önemli bir keşfi ortaya çıkardı. İngiliz Antarktika Araştırması arşivlerinde saklanan fosilin, Antarktika’da keşfedilen ilk dinozor kalıntısı olduğu anlaşıldı.
James Ross Adası’nda bulunmuştu
Yaklaşık 40 yıl önce İngiliz jeolog Michael Thomson ve Alman meslektaşı Reinhard Förster, Antarktika’daki James Ross Adası’nda kayaç haritalama çalışmaları yürütürken çeşitli bitki ve omurgasız fosillerinin yanı sıra büyük bir omurga kemiği buldu. O dönem büyük bir sürüngene ait olduğu tahmin edilen ancak detaylı şekilde incelenmeyen kemik, İngiltere’deki arşiv merkezine kaldırıldı ve yıllarca bir çekmecede bekletildi.
Paleontolog Evans fosili yeniden inceledi
Yıllar sonra koleksiyonu inceleyen paleontolog Mark Evans, kemiğin yapısından şüphelenerek fosili yeniden laboratuvara taşıdı. Yapılan detaylı incelemeler, arşivde bekleyen kemiğin bilimsel açıdan önemli bir keşif olduğunu ortaya koydu.
Dev bir türün nadir kalıntısı
Analizler sonucunda fosilin, Geç Kretase döneminde Antarktika’da yaşamış devasa bir sauropod dinozorunun kuyruk kemiği olduğu kesinleşti. Fosilin, “Eutitanosauria” olarak adlandırılan ve dünya tarihinin en büyük canlı gruplarından birini temsil eden titanozor klanına ait olduğu belirlendi. Ancak bu örneğin, kendi grubundaki diğer türlere göre daha küçük boyutlara sahip olduğu ifade edildi.
Türü henüz kesinleşmedi
Uzmanlar, kemik yapısındaki ayırt edici içbükey ve dışbükey formları inceleyerek fosili titanozor olarak sınıflandırdı. Ancak kalıntının tam türünü belirlemek için henüz yeterli veriye ulaşılamadı. Fosilin, Arjantin’de bulunan bir dinozor türüyle dikkat çekici benzerlikler gösterdiği de belirtildi.
Kıtalar arası göçe ışık tutacak
Buzullarla kaplı yapısı nedeniyle dinozor fosili bulmanın en zor olduğu kıtalardan biri olan Antarktika’da bugüne kadar yalnızca 12 türe ait kalıntıya ulaşıldı. Arşiv çekmecesinden çıkan bu fosil, Antarktika’da şimdiye kadar toplanmış en eski dinozor kalıntısı olarak kayıtlara geçti. Aynı zamanda kıtada bulunan ikinci sauropod fosili oldu. Bilim insanları, keşfin Antarktika’nın geçmişinin yanı sıra güney yarımküredeki eski süper kıta Gondvana’daki canlı göçlerine de ışık tutabileceğini değerlendiriyor. Uzmanlara göre Antarktika’daki bu bulgu, hayvanların geçmişte birbirine bağlı kara parçaları arasında hareket ettiğine ilişkin önemli ipuçları sunuyor.