Çarlık Rusyası tarafından 1864 yılında yurtlarından sürgün edilen Kafkas halkları, Çerkes Sürgünü’nün 162. yılında Kocaeli’nin Kandıra ilçesine bağlı Babalı Sahili’nde düzenlenen programla anıldı. Kocaeli Valiliği ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin destekleriyle, Kocaeli Kafkas Kültür Derneği öncülüğünde kurulan Anma Komitesi tarafından organize edilen etkinliğe Türkiye’nin farklı illerinden vatandaşlar katıldı.
Anma Sürgün Anıtı’nda başladı
Program, İzmit Fevziye Parkı’ndaki Sürgün Anıtı’nda Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Katılımcılar, burada anıta karanfil bırakarak sürgün sırasında hayatını kaybedenleri andı. Ardından Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin tahsis ettiği otobüslerle Kandıra’ya hareket edildi.
Karaağaç Mezarlığı’nda dualar edildi
Kortej, sürgün yıllarında yaşamını yitirenlerin defnedildiği Kandıra Karaağaç Mezarlığı’nı ziyaret etti. Mezarlıkta hayatını kaybedenler için dualar okundu. Anma programı, Kafkas halklarının yaşadığı acının hafızalarda korunması ve günümüzdeki zorunlu göçlere dikkat çekilmesi amacıyla gün boyu sürdü.
“Yas tut ey Çerkes, onlar için”
Etkinlikte konuşan Ketenciler Çerkes Kültür Derneği Başkanı Birgül Özkanlı, sürgün tarihinin unutulmaması gerektiğini belirtti. Özkanlı, “Denizlerde yok olup gidenleri aklına getir, tarihe ağır kara sayfa olarak geçenleri. Anaların toprağa dökülen gözyaşlarını, babaların düşman ordusuna siper olan göğüslerini... Yas tut ey Çerkes, onlar için” ifadelerini kullandı.
“Atalarımızı rahmetle yad ediyorum”
Kocaeli Kafkas Kültür Derneği Başkanı İbrahim Uygun da Çerkes Sürgünü’nün 162. yılında büyük felaketi anmak için bir araya geldiklerini söyledi. Uygun, “Bu sürgün yollarında ve savaşlarda canını kaybeden onurlu atalarımızın ruhlarını rahmetle yad ediyorum” dedi.
Sürgün anısı paylaşıldı
Programa katılan Abdülkadir Özpehlivan, dedesinin sürgün sırasında yaşadığı bir anıyı paylaştı. Özpehlivan, dedesinin limana atıyla geldiğini ancak gemiye binmeden önce atını geride bırakmak zorunda kaldığını anlatarak, “Gemi hareket ettikten sonra da at denize dalıp arkalarından çırpınmış. Düşünün, o gün hayvanlar bile ne acılar çekmiş” sözleriyle aile hafızasında yer eden olayı aktardı.
Babalı Sahili’nde karanfiller denize bırakıldı
Programın son bölümünde katılımcılar, atalarının karaya çıktığı noktalardan biri olarak kabul edilen Babalı Sahili’nde bir araya geldi. Karadeniz’e karanfiller bırakıldı. Anma programı, meşaleli yürüyüş ve Kafkas halklarının direnişini, dirilişini ve kültürel varlığını simgeleyen geleneksel Nart ateşinin yakılmasıyla sona erdi.