Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bugüne kadar ihmal edilen şistozomiyaz hastalığına yol açan parazitlerin evrim geçirerek küresel bir tehdit haline geldiğini açıkladı. Kurum, insan ve hayvan türlerinin birleşmesiyle ortaya çıkan “melez” parazitlerin, yeni coğrafyalara uyum sağlayarak yayılım alanını genişlettiğini bildirdi.
Parazitler Nasıl Bulaşıyor?
Salyangozların bulunduğu tatlı sularda yaşayan parazit larvaları, insan derisini sindiren enzimler salgılayarak vücuda giriyor. Kan damarlarında yaşamlarını sürdüren parazitler, karaciğer, akciğer ve cinsel organlara yumurta bırakabiliyor. Uzmanlara göre bu yumurtalar, yıllarca belirti vermeden vücutta kalabiliyor.
Organ Yetmezliği Ve Kanser Riski
Bağışıklık sisteminin parazit yumurtalarına saldırması sonucu oluşan doku hasarı; organ yetmezliği, kısırlık ve bazı vakalarda kanser riskini artırıyor. Özellikle cinsel organları etkileyen vakaların, standart testlerde tespit edilememesi teşhisi zorlaştırıyor.
“Bu Sadece Buzdağının Görünen Kısmı”
Malavi’deki Liverpool Wellcome Klinik Araştırma Programı’ndan Prof. Janelisa Musaya, melez parazitlerin tespit edilmesinin güç olduğuna dikkat çekti. Musaya, test edilen örneklerin yüzde 7’sinin melez türlerden oluştuğunu belirterek, bunun gerçek tablonun yalnızca küçük bir bölümü olabileceğini ifade etti.
Avrupa’nın Güneyinde Salgınlar
İklim krizi ve artan küresel seyahatlerin etkisiyle parazitin yayılım alanı genişledi. Son yıllarda Avrupa’nın güneyinde görülen vakalar, şistozomiyazın artık yalnızca tropik bölgelerle sınırlı olmadığını ortaya koydu. Türkiye’de ise bugüne kadar yalnızca yurt dışı kaynaklı vakalar bildirildi.
Azalan Destek, Artan Tehdit
DSÖ verilerine göre, 2018–2023 yılları arasında göz ardı edilen tropik hastalıklarla mücadeleye ayrılan uluslararası yardımlar yüzde 41 oranında azaldı. Uzmanlar, melez parazitlerin mevcut tedavilere karşı direnç geliştirme ihtimalinin riski daha da artırdığı uyarısında bulunuyor.
