Covid-19 enfeksiyonu geçiren kişilerde uzun süre devam eden halsizlik, yorgunluk, eklem ağrısı, duygu durum değişiklikleri ve sık hastalanma gibi şikayetlerin arttığı bildirildi. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, uzun süreli Covid tablosunun gözden kaçabildiğini belirterek, bu durumun giderek daha önemli bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini ifade etti. Dünya Sağlık Örgütü de uzun Covid’i, Covid-19 sonrası genellikle enfeksiyondan sonraki 3 ay içinde başlayan ve en az 2 ay süren belirtilerle tanımlıyor.
“Her 6 kişiden biri uzun süreli Covid geliştiriyor”
Prof. Dr. Şevket Özkaya, geçen hafta yayımlanan bir araştırmanın sonuçlarını değerlendirerek, Covid-19 ile enfekte olan her 6 kişiden yaklaşık birinde uzun süreli Covid geliştiğini söyledi. Özkaya, bu kişilerin neredeyse yüzde 90’ının kronik sağlık sorunları yaşamaya devam ettiğini belirtti.
Özkaya, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“COVID-19 ile enfekte olan her 6 kişiden yaklaşık biri uzun süreli COVID geliştiriyor ve bu kişilerin neredeyse yüzde 90’ı kronik sağlık sorunları yaşamaya devam ediyor. Araştırmacılar, enfeksiyon sonrasında ortaya çıkan ve önceden var olan rahatsızlıklarla açıklanamayan semptomları inceleyerek uzun süreli COVID vakalarını belirledi.”
Türkiye’de 3 milyon kişi etkilenmiş olabilir
Türkiye’de 17 milyondan fazla kişinin Covid-19 enfeksiyonu geçirdiğinin düşünüldüğünü belirten Özkaya, bu veriler üzerinden yaklaşık 3 milyon kişinin uzun süreli Covid şikayetleriyle yaşamını sürdürüyor olabileceğini ifade etti.
Özkaya, konuya ilişkin şunları söyledi:
“Bu rakamlar göz önüne alındığında yaklaşık 3 milyon insanımızın uzun süreli COVID şikayetleriyle yaşamını sürdürdüğünü tahmin ediyoruz. Pandemi sona ermiş olsa da COVID-19 halen görülmeye devam ediyor ve buna bağlı uzun süreli Covid yükü de artıyor.”
Uzun Covid belirtileri neler?
Uzun süreli Covid tablosunda halsizlik, çabuk yorulma, eklem ağrıları, nefes darlığı, derin nefes alma isteği, sindirim sistemi sorunları, sık hastalanma, ani duygu durum değişiklikleri ve açıklanamayan bilişsel sorunlar görülebiliyor. Özkaya, bazı hastaların farklı branşlara başvurduğunu ancak şikayetlerin Covid-19 sonrası tabloyla ilişkilendirilemeyebildiğini belirtti.
Tiroid ve metabolik sorunlara dikkat çekti
Prof. Dr. Özkaya, araştırmada uzun süreli Covid belirtilerinin bölgelere göre farklılık gösterebildiğini de aktardı. Bazı bölgelerde tiroid hastalıklarının daha sık görüldüğünü, bazı bölgelerde ise prediyabet ve hiperglisemi gibi metabolik sorunların öne çıktığını söyledi.
Özkaya, uzun süreli Covid tanısı alan hastaların yaklaşık yüzde 90’ında sürekli klinik takip ve tedavi gerektiren en az bir kronik hastalık geliştiğinin ortaya konulduğunu ifade etti.
Tanı sürecinde güçlük yaşanabiliyor
Uzun süreli Covid vakalarının tanı sürecinde gözden kaçabildiğini belirten Özkaya, hastaların farklı şikayetlerle çeşitli branşlara başvurabildiğini söyledi. CDC de uzun Covid’in izlenmesinin, klinik stratejilerin geliştirilmesi ve halk sağlığı planlaması açısından önem taşıdığını belirtiyor.
Özkaya, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bu hastalar daha iyi gözetim ve kişiye özel tedaviler gerektiriyor. Ancak ‘Long COVID’ için özel bir tanı kodunun bulunmaması nedeniyle birçok hasta farklı branşlara başvurmasına rağmen gözden kaçabiliyor.”
Hekimlere uzun Covid uyarısı
Özkaya, kardiyoloji, endokrinoloji, nöroloji, göğüs hastalıkları, psikiyatri ve aile hekimliği başta olmak üzere birçok branşta uzun süreli Covid ihtimalinin göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Özkaya, şu değerlendirmede bulundu:
“Bu hastalar, COVID-19 enfeksiyonu ile ilişkilendirilemeyen ancak aslında uzun süreli COVID tablosunun bir parçası olan vakalar olabilir.”
Kişiye özel takip önerisi
Uzun süreli Covid’in farklı kişilerde farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Özkaya, daha iyi gözetim, koordineli bakım ve yeni tedavi yaklaşımlarına ihtiyaç olduğunu söyledi. Tedavi süreçlerinin kişiye özel planlanması gerektiğini vurguladı.
