Kemirgenlerle bağlantılı ölümcül hantavirüs türlerinden Andes hantavirüsüne ilişkin yeni bir araştırma, virüsün vücutta kalıcılığına dair dikkat çeken bulgular ortaya koydu. Hollanda’ya ait MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinde görülen salgının ardından yapılan incelemede, virüsün bir erkek hastanın sperm örneğinde enfeksiyondan yıllar sonra da tespit edildiği bildirildi.
Virüs Kanda Değil, Spermde Tespit Edildi
İsviçre’deki Spiez Laboratuvarı’nda görevli araştırmacılar, 6 yıl önce Andes hantavirüsü enfeksiyonu geçiren 55 yaşındaki bir erkek hastayı inceledi.
Yapılan analizlerde hastanın kanında, idrarında ve solunum yollarında virüse rastlanmadı. Ancak sperm örneğinde virüsün hâlâ bulunduğu tespit edildi.
Araştırmaya göre Andes hantavirüsü, enfeksiyon sonrasında erkek vücudunda yaklaşık 71 aya kadar kalabiliyor.
Cinsel Yolla Bulaşma İhtimali Gündemde
Araştırmacılar, elde edilen bulguların Andes hantavirüsünün teorik olarak cinsel yolla bulaşma potansiyeli taşıyabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Buna karşın bilim insanları, bugüne kadar doğrulanmış bir cinsel yolla bulaşan Andes hantavirüsü vakası kaydedilmediğini de vurguladı.
Testisler “Güvenli Sığınak” Olabilir
Çalışmada testisler, bazı virüsler için bağışıklık sisteminden kısmen korunabilen bir alan olarak değerlendirildi. Araştırmada bu bölgenin Ebola ve Zika dahil en az 27 farklı hastalık açısından “güvenli sığınak” niteliği taşıyabileceği belirtildi.
Uzmanlara göre bağışıklık sisteminin sperm üretimini korumak için testis bölgesine sınırlı müdahalede bulunması, bazı virüslerin burada daha uzun süre kalmasına imkân tanıyabiliyor.
Ebola Örneği Hatırlatıldı
Araştırmada, Ebola salgınlarına ilişkin önceki bulgular da örnek gösterildi. 2021 yılında Gine’de yeniden ortaya çıkan Ebola salgınının, daha önce hastalığı atlatan bir erkekten korunmasız cinsel ilişki yoluyla yeniden yayılmış olabileceği hatırlatıldı.
Bu nedenle uzmanlar, Andes hantavirüsü geçiren erkeklerde de benzer risklerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Korunma ve Takip Önerileri Gündeme Geldi
Dünya Sağlık Örgütünün Ebola’dan kurtulan erkekler için sperm testi ve korunmalı cinsel ilişki önerileri bulunduğu hatırlatıldı.
Uzmanlar, Andes hantavirüsü geçiren kişilerde de benzer tedbirlerin değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Bu kapsamda cinsel temaslarda korunma, düzenli takip ve hijyen kurallarına dikkat edilmesi öneriliyor.
Belirtiler Haftalar Sonra Ortaya Çıkabiliyor
Dünya Sağlık Örgütüne göre hantavirüs belirtileri genellikle enfeksiyondan 2 ila 4 hafta sonra ortaya çıkıyor. Bazı vakalarda belirtilerin 1 hafta içinde başlayabildiği, bazı durumlarda ise 8 haftaya kadar gecikebildiği belirtiliyor.
Araştırmacılar, yeni bulguların hantavirüs enfeksiyonlarının yalnızca akut dönemle sınırlı değerlendirilmemesi gerektiğini gösterdiğini ifade ediyor.