Türkiye’de bazı büyük ilçelerin il statüsü kazanıp kazanmayacağına ilişkin beklentiler yeniden gündeme geldi. Nüfus büyüklüğü, il merkezine uzaklık, ekonomik gelişmişlik, ulaşım altyapısı ve bölgesel konum gibi kriterler dikkate alınarak yapılan değerlendirmelerde 24 ilçe öne çıktı. Ancak bu ilçelerin il yapılmasına ilişkin yürürlüğe girmiş resmi bir karar ya da kesinleşmiş yasal düzenleme bulunmuyor.
İl olma kriterleri tartışılıyor
Kamuoyunda yer alan değerlendirmelerde, bir ilçenin il olabilmesi için nüfusunun en az 100 bin olması ve mevcut il merkezine en az 30 kilometre uzaklıkta bulunması gerektiği belirtiliyor. Bunun yanında ekonomik hareketlilik, ulaşım olanakları, altyapı durumu, stratejik konum, şehirleşme düzeyi ve sosyal gelişmişlik gibi başlıklar da dikkate alınan kriterler arasında gösteriliyor.
24 ilçe öne çıktı
İl olma potansiyeliyle gündeme gelen ilçeler arasında Hakkari’den Yüksekova, Mardin’den Midyat, Ankara’dan Polatlı, Kahramanmaraş’tan Elbistan, Adıyaman’dan Kahta, Adana’dan Kozan, Ordu’dan Ünye ve Diyarbakır’dan Ergani yer alıyor.
Listede ayrıca Konya Ereğli, Kırklareli Lüleburgaz, Aydın Nazilli, Şırnak Cizre, Balıkesir Bandırma, Van Erciş, Zonguldak Ereğli, Balıkesir Edremit, Muğla Fethiye, Hatay İskenderun, Antalya Manavgat, Şanlıurfa Siverek, Bursa İnegöl, Tekirdağ Çorlu, Mersin Tarsus ve Antalya Alanya da bulunuyor.
Nüfus büyüklüğü dikkat çekiyor
Paylaşılan verilere göre Alanya 371 bin 547, Tarsus 358 bin 510, Çorlu 306 bin 939, İnegöl 306 bin 4, Siverek 277 bin 399 ve Manavgat 266 bin 480 nüfusla listede öne çıkan ilçeler arasında yer aldı. İskenderun’un nüfusu 228 bin 149, Fethiye’nin nüfusu ise 187 bin 332 olarak aktarıldı.
Edremit 176 bin 251, Zonguldak Ereğli 173 bin, Erciş 170 bin 209, Bandırma 169 bin 476, Cizre 166 bin 290, Nazilli 162 bin 156, Konya Ereğli 158 bin 10 ve Lüleburgaz 157 bin 136 nüfusla il olma potansiyeli taşıyan ilçeler arasında gösterildi.
Resmi karar için yasal düzenleme gerekiyor
İlçe statüsündeki bir yerleşim yerinin il yapılabilmesi için yalnızca nüfus ve uzaklık kriterleri yeterli görülmüyor. İl statüsü için idari, ekonomik ve siyasi değerlendirmelerin ardından yasal düzenleme yapılması gerekiyor. Bu nedenle listede yer alan ilçeler “il olması kesinleşen” değil, “il olma potansiyeliyle gündeme gelen” ilçeler olarak değerlendiriliyor.
Gözler olası düzenlemelerde
Türkiye’de il sayısının artırılmasına yönelik tartışmalar dönem dönem siyasi gündeme gelirken, özellikle nüfusu birçok ilden fazla olan ilçelerde beklenti devam ediyor. Olası bir düzenleme yapılması halinde, ekonomik gücü, ulaşım bağlantıları ve bölgesel merkezi niteliğiyle öne çıkan ilçelerin yeniden değerlendirilmesi bekleniyor.
