Kocaeli Büyükşehir Belediyesi(KBB) tarafından Kandıra’nın Akçakese ile Pirceler köyleri sınırında yapılması planlanan Doğu Bölgesi Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama Tesisi projesine ilişkin açılan davada önemli bir aşama geride kaldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verdiği “ÇED olumlu” kararına karşı Kocaeli Kandıra Kültür ve Çevre Derneği tarafından açılan iptal ve yürütmeyi durdurma davası kapsamında, bugün bölgede bilirkişi keşfi yapıldı.
Bölge Halkı ve Çevre Savunucuları Alanda
Keşif öncesinde bölge halkı ile çevre savunucuları sabahın erken saatlerinde alanda toplandı. Projenin tarım alanlarına, su kaynaklarına ve bölgenin ekolojik yapısına zarar vereceğini savunan yurttaşlar, bilirkişi incelemesini yakından takip etti. Mahkemeye sunulacak rapor için bölgede yapılan incelemede, tesisin yeraltı sularına, çevreye ve yerleşim alanlarına olası etkileri değerlendirildi. 10 kişilik bilirkişi heyeti ile mahkeme heyeti, KANÇED ve Kocaeli Çevre Platformu temsilcileriyle birlikte sahada incelemelerde bulundu.
"Tarımsal üretim açısından değer taşıması"
Duruşma niteliğinde geçen keşifte taraflar arasında hem hukuki hem de teknik tartışmalar yaşandı.
Mahkeme Başkanı gözetiminde yapılan incelemede Kandıralılar söz alarak bölgenin tarımsal üretim açısından değer taşıdığını, ekolojik yapının böyle bir tesisi kaldırmayacağını ve doğacak zararın geri döndürülemeyeceğini anlattı. Davacı tarafın avukatı Çiğdem Baloğlu da dosyada eksiklikler bulunduğunu belirterek, geçmişte mevzuata uygun denilmesine rağmen çevre felaketine yol açan projelerin yaşandığını hatırlattı.
"Son kararı bilirkişi verecektir"
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nı temsil eden avukat ise ÇED raporunun yanlış yorumlandığını savundu. Bakanlık vekili, “ÇED olumlu demek, projenin çevreye hiç zarar vermeyeceği anlamına gelmez. Bu sadece yatırımcının zarar vermeyeceğine dair bir taahhüdüdür. Denetim yetkimiz devam ediyor, son kararı bilirkişi verecektir.” dedi. Bu açıklama keşif alanında dikkat çeken savunmalar arasında yer aldı. Bakanlık tarafı, sürecin denetim mekanizmasıyla birlikte yürütüldüğünü vurgularken, çevreciler ise bunun kaygıları ortadan kaldırmadığını dile getirdi.
Maket Üzerinde İnceleme Teklifi Reddedildi
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi vekili avukat ise projeye yönelik tepkinin, detayların yeterince bilinmemesinden kaynaklandığını öne sürdü. Savunması sırasında belediye avukatı, Çevre Koruma Daire Başkanlığında projenin büyük bir maketinin bulunduğunu belirterek, bunun taraflara ve bilirkişi heyetine sunulabileceğini söyledi. Belediyenin bu önerisi keşif sırasında en çok konuşulan başlıklardan biri oldu. Belediye vekili, kararın masa başında kısa sürede verilmediğini, proje üzerinde yıllardır çalışıldığını savunurken, maket üzerinden anlatım yapılmasına yönelik teklif reddedildi.
Atık Su Sızıntısının Söz Konusu Olmayacağı
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Mesut Önem de keşif sırasında teknik açıklamalarda bulundu. 21 yıldır kurumun çevre biriminde görev yaptığını belirten Önem, biyokurutma teknolojisinin Türkiye’de benzeri olmayan bir sistem olduğunu, tesisin tamamen kapalı alanda çalışacağını ve atık su sızıntısının söz konusu olmayacağını söyledi.
Tüm Ölçütlerin Değerlendirilerek Seçildiği
Önem, projenin 7 yıllık yoğun bir çalışmanın ardından bu aşamaya geldiğini, çok sayıda alanın incelendiğini ve söz konusu yerin tüm ölçütler değerlendirilerek seçildiğini savundu. Belediye tarafı, tesisin kamu yararı gözetilerek planlandığını yineledi.
Su Kaynakları ve Tarihi Kalıntılar İncelendi
Keşfin sonunda bilirkişi heyeti ile mahkeme heyeti alan çevresinde ayrıntılı inceleme yaptı. Su kaynakları ile tarihi kalıntıların bulunduğu noktaları gezen heyet, bölgede fotoğraf çekerek gözlem yaptı.
Bölge halkı ile çevreciler ise kamu yararının doğayı korumaktan geçtiğini vurgulayarak projeye karşı duruşlarını yineledi. Bilirkişi raporunun, davanın seyri açısından belirleyici olması bekleniyor.