İzmit İskelesi’nden 1 Mart 1958’de ayrıldıktan kısa süre sonra fırtınaya yakalanarak alabora olan Üsküdar Vapuru’nda hayatını kaybedenler, facianın 68’inci yıl dönümünde düzenlenen törenle anıldı. Anıt alanında gerçekleştirilen programda, yaşamını yitiren 392 kişi için sirenler eşliğinde denize kırmızı karanfiller bırakıldı.
Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en ölümcül sivil deniz kazalarından biri olarak kayıtlara geçen faciada, İzmit ile Değirmendere arasında sefer yapan “Üsküdar” adlı vapur şiddetli lodos nedeniyle batmış, yalnızca 39 kişi kurtulabilmişti. Hayatını kaybedenlerin büyük bölümünün lise öğrencisi olması ise acıyı katlamıştı.
“Bu kent o gün neşesini kaybetti”
Anma programında konuşan İzmit Sanat Okulu Mezunları Derneği (İZSANDER) Başkanı Yusuf Altınay, bu acının yalnızca bir deniz kazası olarak görülemeyeceğini belirtti. Altınay, yüzlerce öğrencinin o gün Körfez’in soğuk sularında yaşamını yitirdiğini, her 1 Mart sabahının kendileri için eksik başladığını ifade etti. “Üsküdar Vapuru faciası denildiğinde yüreğimiz iki kez sızlıyor. O gün yalnızca arkadaşlarımızı değil, bu kentin neşesini ve huzurunu da kaybettik. Bu kent sizleri asla unutmayacak.” dedi. Altınay ayrıca anıtın yapılmasına katkı sunanlara teşekkür ederek, hatıraların paylaşıldıkça yaşayacağını vurguladı.
“Bir vapur değil, bir neslin umutları da gömüldü”
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Berna Abiş ise konuşmasında, 1 Mart 1958’in Kocaeli’nin hafızasında derin bir yara olarak yer aldığını söyledi. Abiş, 392 vatandaşın yaşamını yitirdiği kazanın, özellikle genç öğrencilerin hayatlarının baharında aramızdan ayrılması nedeniyle daha da ağır bir acıya dönüştüğünü dile getirdi. Derince açıklarında alabora olan vapurla birlikte Cumhuriyet tarihinin en büyük deniz kazalarından birinin yaşandığını hatırlatan Abiş, o gün yalnızca bir geminin değil, bir neslin umutlarının da Körfez’in sularına gömüldüğünü kaydetti. “Şehirler ortak acılar ve değerleriyle kimlik kazanır. 1 Mart faciası da bizim ortak acımızdır.” diyen Abiş, anıtın unutulmaması ve gelecek kuşaklara bilinç aktarılması açısından güçlü bir simge olduğunu ifade etti.
Ortak Hafıza, Ortak Sorumluluk
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından 1 Mart Vapur İskelesi alanına inşa edilen anıtın önünde gerçekleştirilen törende, hayatını kaybedenler için dualar edildi. Programın sonunda siren sesleri eşliğinde denize bırakılan kırmızı karanfiller, Körfez’in sularında kaybolan canların hatırasına bir kez daha sessiz bir tanıklık yaptı. Aradan geçen on yıllara rağmen 1 Mart tarihi Kocaeli için hâlâ hüzünle anılan bir gün. Kent, kaybettiklerini unutmuyor; acıyı diri tutarak hafızasını koruyor.