AKTİVİTE ALANLARI (TELEFERİK vs.) KAZALARINI ÖNLEMEDE ÖNGÖRÜLEN YAKLAŞIMLAR ÜZERİNE…!

Bu haftaki yazımızda, 12 Nisan 2024 Cuma günü  Antalya Konyaaltı ilçesinde bulunan  Sarısu-Tünektepe teleferik hattını taşıyan direklerden birinin devrilerek çarptığı kabinin tabanının düşmesiyle    yaşanan; 
 1 kişinin yaşamını yitirdiği, 10 kişinin yaralandığı, kabinlerde mahsur kalan 174 kişinin 23 saatte tamamının başarılı bir kurtarma operasyonu sonucu kurtarıldığı   ve bizi oldukça üzen “Teleferik Kazası” bağlamında “AKTİVİTE ALANLARI”ında; 

* Teleferikler ve hatta  
* Oyun, Eğlence, Spor ve Macera  (Macera Parkları, Oyun Parkları, Lunaparklar), Elektrikli Oyuncaklar (Jeton veya Kartlı),  
* Su Kaydırakları, Spor Alanları(Sportif faaliyetler), Eğlence Parkları 
 kapsamında OLUŞABİLECEK KAZALARI  ÖNLEMEDE HANGİ YAKLAŞIMLARI DİKKATE ALMALIYIZ konusunu ele aldık.  


Ancak Teleferik Kazası tarafından baktığımızda yazımıza bir ön bilgi olarak “Teleferik” Nedir ? sorusunun yanıtıyla başlayalım:  
 
Teleferik, birbirinden uzak iki yer arasında, havada gerilmiş olan bir ya da birkaç çelik halat üzerinde bağlanarak yol alan asılı taşıtla yapılan nakliyat sistemidir. Teleferikler, asansör prensibiyle çalışırlar ancak özellikle vadi geçişlerinde tıpkı bir helikopter gibi yer zemininden oldukça yüksek noktalara çıkabilirler. 

Teleferik, ulaşımı güç yükseklikler arasında kurulur. Bir deniz ya da boğaz üzerinde mevcut olanları da vardır. Teleferiklerin kurulduğu yerler kara, demir ve deniz yoluyla ulaşımı çok zor ya da çok pahalı olan bölgelerdir. Böylesi bölgelerde belirli iki nokta arasında kurulan teleferik, insan ya da malzeme iletiminin gerçekleştirilmesinde kullanılır. İnsanların taşındığı teleferikler çelik halatlara asılı yolcu kabinlerinden oluşur. 
Genelde tek yöne ve tek halat dolaşımlı olan teleferik sistemleri iki ve daha fazla çelik halat ile de tasarlanmaktadır. Burada bir halat çekici diğer halat(lar) taşıyıcı halat görevi görmektedir. Teleferik sistemleri halata bağlama aparatı olan klem (Grip) vasıtasıyla birbirinden ayrılmaktadır. 
Bu kısa girişten sonra aşağıdaki satırlarda açıklamaları özet olarak ele aldığımız şu başlıkla yazımıza devam edelim : 

AKTİVİTE ALANLARI’NIN GÜVENLİ KULLANILMASI İÇİN ÖNGÖRÜLEN YAKLAŞIMLAR  

Aktivite alanları; açık veya kapalı ortamlardaki çocuk oyun parkları, açık hava egzersiz alanları gibi basit yapılardan su kaydırakları, macera parkları, dağ kızakları, lunaparklar,teleferikler  gibi karmaşık yapılara sahip  geniş bir alanı kapsamaktadır. İster basit, isterse karmaşık olsun, doğru bir şekilde tasarlanmamış, kurulmamış ve işletilmeyen aktivite alanları hem kullanıcılar hem de işletmeciler için, aktivite alanlarının kullanımı gereği, tehlike arz etmektedir. Bu sebeple, aktivite alanlarında standartların geliştirilmesi ve bu standartlara uyumun sağlanması çok büyük önem içermektedir. Günümüzde, uluslararası alanda sektörün gelmiş olduğu nokta göz önüne alınarak uluslararası standartlar geliştirilmiş olup, ülkemizde de kabul edilmiştir. Bu standartlar çerçevesinde, Aktivite alanlarının güvenli kullanımı için aşağıda özetlenen yaklaşım ön görülmektedir: 
 
* Uygun Tasarım 
* Uygun Üretim 
* Doğru Kurulum 
* İşletme Güvenliği 

Uygun tasarımdan kasıt, herhangi bir aktivite alanı için, kullanılacak olan parçalardan, bütün aktivite alanının yerleşimin; muhtemel hatalı kullanımları da içerecek şekilde ön görülen kullanım amacı çerçevesinde risklerin asgari seviyeye indirildiği bir şekilde standartlar çerçevesinde bilim ve fenne uygun olarak tasarımının gerçekleştirilmesidir. Uygun üretim ise, bu tasarıma uygun olarak parçaların üretiminin sürdürülebilir ve kontrol edilebilir bir kalite anlayışı çerçevesinde üretiminin sağlanmasıdır.  
Her ne kadar aktivite alanının bileşenleri ve bütünü doğru bir şekilde tasarlanmış ve üretilmiş olsa da, kurulumun tasarım ve güvenlik şartlarını karşılamaması ve aktivite alanının işletmesinin, kurulumdan sonra aktivite alanının güvenlik ile ilgili unsurlarının sürekliliğini sağlamaması (alanın temizliğinden-parçaların bakımı ve gerekiyorsa onarımına kadar) ön görülen güvenli kullanımı ortadan kaldıracaktır. 
Bu sebeple, günümüzde, Dünyada pek çok gelişmiş ülkede aktivite alanlarının yukarıda bahsedilen güvenlik yaklaşımı kamu otoritelerince benimsenmiş olup, gerek çocuk oyun parkı, gerek bir lunapark ekipmanı olsun, gerekse  bir teleferik sistemi içeren bir aktivite alanının tasarımı, üretimi, kurulumu ve işletilmesi için uygunluğunun değerlendirilmesi talep edilmektedir. Uygunluğun değerlendirilmesi, standarda uygunluğun kontrolü için benimsenen yöntemlere atıf olup, aktivite alanları için “belgelendirme” ve “üçüncü taraf muayene” yaklaşımları önem içermektedir. 

* Ürünün tasarımının (yapısal mukavemet ve güvenli boyutlandırma) doğru yapılıp yapılmadığının muayenesi 
* Tasarıma uygun bir şekilde üretimin yapılmasının muayenesi 
* Kurulumun muayenesi 
* Kurulum sonrası ilk aktivite ekipmanının güvenli olup olmadığının ilk muayenesi 
* İşletmecinin aktivite alanının güvenli kullanımının sağlanması için sorumluluklarını yerine getirip getirmediğinin tespiti için işletme muayenesi ve 
* Kurulu ekipmanın periyodik muayenesi 
Olarak adımlara ayrılabilecek uygunluk değerlendirmenin bir mecburiyet olarak kamu otoritelerince üretici ve işletmecilerden talep edilmesi kullanıcıların güvenliği için uluslararası alanda bir pratik haline gelmiştir.  

SONUÇ : 

Bu çerçeveden bakıldığında Aktivite Alanları’nın (Teleferik vs.) Güvenli Kullanılması ve Öngörülen Yaklaşımların Doğru Uygulamalarla Gerçeklenebilmesi  İçin Dikkate

Alınması Gereken TESPİTLER : 

* Aktivite ve eğlence alanlarının güvenliğini genel olarak ele alan ve sorumlulukları belirten çatı bir mevzuat bulunmamaktadır. 
* İmalatçının standartlara uygun tasarımını ve üretimini zorlayan mevzuat bulunsa da, denetimi yeterli değildir. 
* Sahanın ve montajın uygunluğunu ve sorumluluğu açıklayan mevzuat bulunmamaktadır.  
* Ruhsatlandırma öncesi, ürünlerin, sahanın ve montajın uygunluğu denetlenmelidir. 

Özellikle, işletmelere 

* Risk analizi gerçekleştirme 
* Kalifiye personel bulundurma 
* Cihaz ve ekipmanların uygunluğunun sürekliliğini temin etme 
* Sahanın uygunluğunun sürekliliğini temin etme 

Zorunluluğu getirilmelidir. 

* İşletmelerin yetkili otoritelerce veya kamunun görevlendireceği yetkin ve mümkünse akredite kuruluşlarca muayene edilmesi faydalı olacaktır. 
Bütün bu tespitlerin çözümlerde yer alması; 
Kullanıcıların risklerle karşılaşmalarının , basit yaralanmalardan ölümlere kadar sonuç verebilecek  üzücü olayların önlenebilmesi açısından önemlidir. 
 
Sevgiyle ve Sağlıkla Kalın. 

ncmCozdmr 
Hüsnü Baysal’ın katkılarıyla 

Kaynaklar : 

EUROGAP UYGUNLUK DEĞERLENDİRME KURULUŞU 
www eurogap com tr     
 
 Macera ve Oyun Parkları Derneği (İPAR)  
www ipar org tr 
 
tr wikipedia org/wiki/Teleferik 
tr euronews com/2024/04/12/antalyada-teleferik-kazasi-dusen-vagonda-bir-kisi-oldu-184-kisi-havada-mahsur-kaldi 
www cnnturk com/turkiye/galeri/antalyada-korku-dolu-anlar-teleferik-kabini-dustu-1-olu-7-yarali-2105585?page=3 
www milliyet com tr/gundem/live-antalyada-teleferik-faciasi-1-kisinin-oldugu-kazada-dakika-dakika-yasananlar-7111591 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Necmi Özdemir - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgün Kocaeli Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgün Kocaeli hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Özgün Kocaeli editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgün Kocaeli değil haberi geçen ajanstır.




Kocaeli haber