Türkçede geçmiş dönemlerde yaygın olarak kullanılan muallim kelimesi, günümüzde yerini daha çok modern karşılığına bırakmış sözcükler arasında yer alır. Özellikle Osmanlı döneminde ve eski metinlerde sıkça karşılaşılan bu kelime, eğitim ve öğretimle doğrudan ilişkilidir. Günlük kullanımda azalsa da anlamı hâlâ merak edilmektedir.
Peki muallim kelimesinin eş anlamlısı nedir? Türk Dil Kurumu’na göre muallim sözcüğü hangi kelimeyle aynı anlamda kullanılır? İşte detaylar…
Muallim Kelimesinin Anlamı (TDK)
Muallim kelimesi Arapça kökenlidir. Arapçadaki “muʿallim” sözcüğünden dilimize geçmiştir ve öğreten, talim eden kişi anlamına gelir. Türk Dil Kurumu’na göre muallim; bilgi aktaran, eğitim veren kimseyi ifade eder.
Geçmişte erkek öğretmenler için “muallim”, kadın öğretmenler için ise “muallime” kelimesi kullanılmıştır. Günümüzde ise bu ayrım kullanılmamaktadır.
Muallim Kelimesinin Eş Anlamlısı Nedir?
TDK’ye göre muallim kelimesinin tek ve temel eş anlamlısı vardır:
Öğretmen
Bu iki kelime yazılış ve telaffuz bakımından farklı olsa da anlam bakımından tamamen aynıdır. Cümle içinde birbirlerinin yerine kullanılabilir ve anlamda herhangi bir bozulma meydana gelmez.
Muallim ve Öğretmen Kelimelerinin Kullanımı
Muallim kelimesi daha çok eski metinlerde, tarihî belgelerde ve edebî eserlerde karşımıza çıkar. Günlük hayatta ve resmî dilde ise öğretmen kelimesi tercih edilmektedir. Bu durum, dilin zamanla sadeleşmesi ve kelime kullanımının değişmesiyle açıklanabilir.
Bazı kaynaklarda “hoca” kelimesi de muallimle benzer anlamda kullanılsa da, TDK’ye göre doğrudan eş anlamlı olarak kabul edilen kelime öğretmendir.
Muallimin Eş Anlamı ile Örnek Cümleler
Muallim:
Eski okulda görev yapan muallim, öğrencilerine büyük emek vermişti.
Öğretmen:
Okulda görev yapan öğretmen, öğrencilerine büyük emek vermişti.
Bu örneklerde görüldüğü gibi, her iki kelime de aynı anlamda kullanılmış ve cümlede anlam değişikliği oluşmamıştır.
Muallim kelimesinin eş anlamlısı öğretmendir. Türk Dil Kurumu’na göre bu iki kelime aynı anlama gelir ve birbirinin yerine kullanılabilir. Muallim daha çok eski dönemlerde kullanılan bir sözcükken, öğretmen kelimesi günümüzde yaygın olarak tercih edilmektedir.
