Türkiye’de başörtüsü mücadelesi denildiğinde adı ilk anılan isimlerden biri Şule Yüksel Şenler’dir. Vefatının üzerinden yıllar geçmesine rağmen; fikirleri, yazıları ve bıraktığı toplumsal etki hâlâ canlılığını koruyor. Şenler, yalnızca bir yazar değil; inancı, kalemi ve cesaretiyle bir kuşağın yolunu açan sembol bir figür olarak hafızalarda yer aldı.
Şule Yüksel Şenler Kimdir, Aslen Nereli?
Şule Yüksel Şenler, 29 Mayıs 1938 tarihinde Kayseri’de dünyaya geldi. Anne ve babası Ümran Hanım ile Tahsin Bey’dir. Ailesi aslen Kuzey Kıbrıs Türk kökenlidir. Henüz 6 yaşındayken ailesiyle birlikte İstanbul’a taşındı ve hayatının büyük bölümünü bu şehirde geçirdi.
İlköğrenimini Koca Ragıp Paşa İlkokulu’nda tamamladı. Ancak annesinin geçirdiği kalp krizi nedeniyle ortaokul ikinci sınıfta eğitimine ara vermek zorunda kaldı. Bu erken kopuş, onun hayatında zorluklara rağmen ayakta durmayı öğrenmesinin ilk adımı oldu.
Şule Yüksel Şenler Evlendi mi, Çocuğu Var mı?
Şule Yüksel Şenler hiç evlenmedi ve çocuğu olmadı. Bu durum, onun hayatında bir eksiklik değil; bilinçli bir tercih olarak görüldü. Yakın çevresine göre Şenler, hayatını bireysel bir aileye değil, toplumsal bir mücadeleye adamayı seçti.
Kendi ifadesiyle, “bir çocuğun değil, bir neslin annesi” olmayı tercih etti. Yazılarıyla, konferanslarıyla ve birebir temas kurduğu gençlerle güçlü bir manevi bağ kurdu.
Şule Yüksel Şenler'in Yazarlığa Başlangıcı ve “Şule” İsminin Hikâyesi
Yazı hayatına henüz 14 yaşındayken başladı. İlk hikâyeleri Yelpaze dergisinde yayımlandı. Asıl adı Yüksel olmasına rağmen, yazılarında isminin başına “Şule”yi ekledi. Bunun nedeni, dönemin basın dünyasında bir kadın yazar olarak kimliğini açıkça ortaya koymak istemesiydi.
1959 yılında gazeteciliğe adım attı. Yeni İstiklal gazetesinde gençlik yazıları kaleme aldı, ardından Kadın gazetesinde “Duyuşlar – Görüşler” başlıklı köşesiyle dikkat çekti.
Şule Yüksel Şenler'in Tesettür Kararı ve Toplumsal Etkisi
Hayatındaki en önemli kırılma noktalarından biri, ağabeyi Özer Şenler’in ağır hastalık döneminde kendisine Risale-i Nur okumasını tavsiye etmesi oldu. Bu süreç, Şule Yüksel Şenler’i namaza ve tesettüre yöneltti.
Resim, müzik, ney ve kanun eğitimi almış; estetik ve modayı yakından takip eden bir genç kadının başörtüsü takması, 1960’lı yılların Türkiye’sinde büyük yankı uyandırdı. Şenler’in çizdiği modern başörtüsü ve pardösü tarzı kısa sürede yayıldı ve bu stil halk arasında “şulebaşı” olarak anılmaya başlandı.
Şule Yüksel Şenler'in Yazıları, Davalar ve Cezaevi Süreci
Mehmet Şevket Eygi’nin çıkardığı Yeni İstiklal gazetesindeki yazıları nedeniyle hakkında çok sayıda dava açıldı. Başörtülü öğrencilerin üniversite hakkını savunması, onu dönemin en tartışmalı isimlerinden biri haline getirdi.
Dönemin Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’ın örtülü kadınlara yönelik sözlerine karşı kaleme aldığı mektup sonrası “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla tutuklandı. Affedilmesine rağmen Bursa Cezaevi’nde 8 ay hapis yattı. Bu süreç, onu susturmadı; aksine mücadelesini daha da görünür kıldı.
Şule Yüksel Şenler'in Anadolu Konferansları
Cezaevinden çıktıktan sonra Türkiye’nin dört bir yanında konferanslar verdi. 1960’lı ve 1970’li yıllarda onu dinleyen genç kadınlar, yalnızca bir yazarla değil; kendilerine güvenmeyi öğreten bir rol modelle karşılaştı.
Bu dönemde Hür Söz, Yeni İstiklal, Babıali’de Sabah, Bugün gazetelerinde kadın sayfaları hazırladı. 1967–1971 yılları arasında Bugün gazetesinde köşe yazarlığı yaptı, ardından Seher Vakti dergisinin başyazarlığını üstlendi.
“Huzur Sokağı” ve Kült Eserler
Şule Yüksel Şenler’in en çok bilinen eseri Huzur Sokağı, Türkiye’nin en çok okunan romanları arasına girdi. Eser, Yücel Çakmaklı yönetmenliğinde Birleşen Yollar adıyla sinemaya uyarlandı; başrollerde Türkan Şoray ve İzzet Günay yer aldı.
Roman, 2012 yılında diziye uyarlanarak yeni kuşaklarla da buluştu.
Şule Yüksel Şenler'in Eserleriyle Bıraktığı Miras
Şule Yüksel Şenler’in öne çıkan eserleri arasında şunlar yer alır:
Gençliğin Izdırabı, Hidayet, Bize Ne Oldu, İslam’da ve Günümüzde Kadın, Uygarlığın Gözyaşları, Kız ve Çiçek, Bir Bilinçli Öğretmen.
Bu kitaplar bugün hâlâ genç okuyucular tarafından ilgiyle okunmaktadır.
Şule Yüksel Şenler'in Ardında Kalan İz
Şule Yüksel Şenler, 28 Ağustos 2019 tarihinde, 81 yaşında tedavi gördüğü hastanede vefat etti. Eyüp Sultan Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından Mihrişah Valide Sultan Haziresi’ne defnedildi.
Adını taşıyan Şule Yüksel Şenler Kız İmam Hatip Liseleri, hanımlar konakları ve bilgi evleri; onun fikrî ve toplumsal mücadelesinin hâlâ yaşadığını gösteriyor.