Türkçede günlük yaşamda sıkça kullanılan kelimelerden biri olan sürat, hem gerçek hem de mecaz anlamda kullanılabilen bir sözcüktür. Özellikle hız, tempo ve çabukluk ifade eden durumlarda tercih edilir. Yazılı ve sözlü anlatımda kelime tekrarından kaçınmak isteyenler, “sürat eş anlamlısı nedir?” sorusunun yanıtını sıklıkla araştırır. Sürat kelimesinin eş anlamlıları, cümle içinde anlam kayması oluşturmadan rahatlıkla kullanılabilir.
Sürat Kelimesinin Eş Anlamlısı Nedir?
Türk Dil Kurumu’na göre sürat kelimesinin en yaygın kullanılan eş anlamlısı hız sözcüğüdür. Bunun yanında anlam yakınlığı taşıyan ve bağlama göre tercih edilebilen başka sözcükler de bulunmaktadır. Sürat, bir işin ya da hareketin kısa sürede gerçekleşmesini ifade ederken; hız kelimesi de aynı anlamı karşılar.
Günlük dilde “yüksek sürat”, “büyük süratle” gibi ifadeler yerine “yüksek hız”, “büyük hızla” kullanıldığında cümlenin anlamında herhangi bir bozulma olmaz.
Sürat Kelimesinin Eş Anlamlıları Nelerdir?
Sürat kelimesiyle aynı ya da çok yakın anlamda kullanılan sözcükler şunlardır:
-
Hız
-
Tempo
-
Çabukluk
-
Hızlılık
-
İvme / ivinti (daha teknik kullanımlarda)
Bu kelimeler, cümlenin bağlamına göre sürat yerine tercih edilebilir. Özellikle hız kelimesi, süratin en yaygın ve doğrudan eş anlamlısı olarak öne çıkar.
TDK’ya Göre Sürat Kelimesinin Anlamı
Türk Dil Kurumu’na göre sürat;
“Bir işin yapılma veya bir cismin hareket etme çabukluğu” anlamına gelir.
Bu tanım doğrultusunda sürat, hem fiziksel hareketler hem de soyut durumlar için kullanılabilir. Örneğin; “işlerin süratle tamamlanması” ifadesinde mecaz anlamda bir kullanım söz konusudur.
Sürat Kelimesinin Eş Anlamlılarıyla Örnek Cümleler
Sürat ve eş anlamlıları, günlük hayatta şu şekilde kullanılabilir:
-
Arabayla yüksek hız yapması tehlikelidir.
-
İşlerin bu süratte ilerlemesini beklemiyordum.
-
Toplantının tempo kazanması herkesi motive etti.
-
Bu işi biraz daha çabuklukla bitirmeliyiz.
-
Karar alma sürecindeki hız, projeyi başarıya ulaştırdı.
Bu örneklerde görüldüğü gibi sürat, hız ve tempo kelimeleri cümle içinde aynı anlamı karşılayacak biçimde kullanılabilmektedir.
Sürat ve Hız Arasındaki Kullanım Farkı Var mı?
Günlük Türkçede sürat ve hız çoğu zaman aynı anlamda kullanılsa da, teknik alanlarda küçük farklar bulunabilir. Fizikte hız daha ölçülebilir bir kavramken, sürat günlük dilde daha yaygın ve genel bir anlatıma sahiptir. Ancak dil bilgisi açısından bakıldığında, iki kelime de eş anlamlı kabul edilir.
Sürat kelimesinin eş anlamlıları:
Hız, tempo, çabukluk
En yaygın ve doğru eş anlamlısı ise hız kelimesidir.
