Türkçede yer kabuğunda meydana gelen sarsıntıları ifade etmek için kullanılan zelzele kelimesi, günümüzde daha çok eski ve edebi metinlerde karşımıza çıkmaktadır. Günlük konuşma dilinde ve haber metinlerinde ise genellikle eş anlamlı karşılıkları tercih edilir. Peki, zelzele kelimesinin eş anlamlısı nedir? TDK’ye göre zelzele hangi sözcüklerle aynı anlamı taşır? İşte detaylar…
Zelzele Ne Demek?
Zelzele kelimesi, Arapça kökenli bir sözcüktür. Arapçadaki “zalzala” fiilinden türemiştir ve yer kabuğunda meydana gelen sarsıntı, yerin şiddetle sallanması anlamına gelir.
Türk Dil Kurumu’na göre zelzele:
-
Yer kabuğunda oluşan sarsıntı
-
Tektonik ya da çöküntü kaynaklı yer hareketi
şeklinde tanımlanmaktadır.
Ayrıca Kur’an-ı Kerim’de yer alan Zilzal Suresi, deprem anlamına gelen bu kavramla doğrudan ilişkilidir.
Zelzele Kelimesinin Eş Anlamlısı Nedir?
Zelzele kelimesiyle aynı anlamı taşıyan ve günümüzde daha yaygın kullanılan eş anlamlı sözcükler şunlardır:
-
Deprem
-
Yer sarsıntısı
Bu kelimeler, zelzele yerine cümle içinde kullanıldığında anlamda herhangi bir bozulmaya yol açmaz.
Zelzele Eş Anlamı ile Örnek Cümleler
Zelzele kelimesinin eş anlamlıları olan deprem ve yer sarsıntısı, özellikle haber dilinde ve bilimsel metinlerde sıkça tercih edilmektedir. İşte örnek cümleler:
-
Ankara’da meydana gelen deprem, birçok binada hasara yol açtı.
-
Artvin’de yaşanan yer sarsıntısı, vatandaşlar arasında paniğe neden oldu.
-
Şiddetli deprem sonrası herkes açık alanlara çıktı.
-
Japonya’da yer sarsıntıları oldukça sık yaşanmaktadır.
Zelzele mi, Deprem mi Daha Yaygın Kullanılır?
Zelzele kelimesi:
-
Daha çok Osmanlıca,
-
Eski metinler,
-
Dini ve edebi eserlerde
kullanılırken;
Deprem ve yer sarsıntısı:
-
Günlük konuşma dilinde
-
Medya ve haber metinlerinde
-
Bilimsel ve akademik çalışmalarda
çok daha yaygın şekilde kullanılmaktadır.
Zelzele kelimesinin eş anlamlısı deprem ve yer sarsıntısıdır. Günümüzde kullanım sıklığı açısından deprem kelimesi öne çıkmakta, zelzele ise daha çok edebi ve tarihî bir ifade olarak karşımıza çıkmaktadır. Eş anlamlı sözcüklerin doğru ve yerinde kullanılması, anlatımın hem anlaşılır hem de zengin olmasını sağlar.