Türkçede günlük hayatta en sık kullanılan kelimelerden biri olan zengin, yalnızca maddi durumu ifade etmekle sınırlı kalmaz. Aynı zamanda nitelik, içerik ve çeşitlilik bakımından üstünlük anlatmak için de kullanılır. Bu nedenle zengin kelimesinin eş anlamlıları, cümlenin bağlamına göre farklı şekillerde karşımıza çıkabilir. Peki, zengin kelimesinin eş anlamlısı nedir? TDK’ya göre hangi sözcükler zengin yerine kullanılabilir?
Zengin Kelimesinin Eş Anlamlısı Nedir?
Türk Dil Kurumu’na göre zengin kelimesinin en yaygın ve doğru eş anlamlısı varlıklı sözcüğüdür. Varlıklı kelimesi, özellikle kişi ve ailelerin maddi durumunu anlatırken zengin ile birebir aynı anlamda kullanılır. Yazılışları farklı olsa da anlam bakımından eş değer olan bu iki kelime, cümle içerisinde birbirinin yerine rahatlıkla kullanılabilir.
Örnek olarak:
“Bu semtte yaşayan insanlar oldukça zengindir.”
“Bu semtte yaşayan insanlar oldukça varlıklıdır.”
Zengin Kelimesinin Anlamı (TDK)
TDK sözlüğüne göre zengin kelimesi iki temel anlam taşır. İlk anlamı, parası ve malı çok olan kişi şeklindedir. İkinci anlamı ise, nitelik bakımından güçlü, bol ve doyurucu olan durumları ifade eder. Bu ikinci kullanım, soyut veya somut pek çok kavram için tercih edilir.
Zengin Kelimesinin Diğer Eş Anlamlıları
Zengin kelimesi her zaman maddi anlamda kullanılmaz. Cümlenin bağlamına göre farklı eş anlamlılar öne çıkar. Örneğin üretim, içerik veya çeşitlilik anlatılırken verimli, bol ve çok kelimeleri zengin yerine kullanılabilir. Ancak bu sözcükler genellikle kişiler için değil, durumlar ve nesneler için tercih edilir.
“Bu yıl tarım açısından zengin geçti.”
“Bu yıl tarım açısından verimli geçti.”
Zengin Kelimesinin Eş Anlamlarıyla Örnek Cümleler
Zengin kelimesinin eş anlamlıları, kullanım alanına göre farklı cümlelerde şu şekilde yer alabilir:
“O, oldukça varlıklı bir iş insanıdır.”
“Bu topraklar mineral açısından verimlidir.”
“Markanın ürün çeşitliliği çok fazladır.”
“Masada bol miktarda yiyecek vardı.”
Bu örneklerde görüldüğü gibi zengin kelimesi, bağlama göre farklı eş anlamlılarla karşılanabilmektedir.
Zengin Kelimesinin Zıt Anlamları
Zengin kelimesinin karşıtı olarak Türkçede birden fazla sözcük kullanılmaktadır. En yaygın zıt anlamlılar fakir, yoksul, fukara ve züğürt kelimeleridir. Bu sözcükler, maddi imkânların yetersizliğini ifade eder.
-
Zengin kelimesinin en yaygın eş anlamlısı varlıklıdır.
-
Bağlama göre verimli, bol ve çok sözcükleri de eş anlamlı olarak kullanılabilir.
-
TDK’ya göre zengin, hem maddi hem de niteliksel üstünlük ifade eder.