Türk tarihinin dönüm noktalarından biri olan 18 Mart Çanakkale Zaferi’nin 111. yıl dönümünde, savaşın süresi ve kayıplarına ilişkin veriler yeniden gündeme geldi. Çanakkale Cephesi’nde yaşanan mücadele, yalnızca bir günle sınırlı olmayıp yaklaşık 11 ay sürdü.
Savaş 325 Gün Sürdü
Çanakkale Savaşı, 19 Şubat 1915’te İtilaf Devletleri’nin boğaza yönelik deniz saldırılarıyla başladı. Yaklaşık bir ay süren bombardımanların ardından 18 Mart 1915’te yapılan büyük taarruz, Osmanlı savunması ve Nusret Mayın Gemisi’nin etkisiyle püskürtüldü.
Denizden sonuç alamayan İtilaf güçleri, 25 Nisan 1915’te Gelibolu Yarımadası’na çıkarma yaptı. Kara savaşlarının da başlamasıyla birlikte cephedeki mücadele 9 Ocak 1916’ya kadar devam etti. Böylece Çanakkale Cephesi toplamda yaklaşık 325 gün sürdü.
Şehit Sayısı 77 Bine Ulaştı
Tarihi kayıtlara göre, cephede yaklaşık 57 bin asker şehit oldu. Yaralanıp daha sonra hayatını kaybedenlerle birlikte bu sayı 77 bine ulaştı.
Kayıp, yaralı, esir ve hastalıktan hayatını kaybedenler de dahil edildiğinde toplam kayıp sayısının 250 bin civarında olduğu belirtiliyor.
Zaferin Tarihi Önemi
18 Mart 1915’te kazanılan deniz zaferiyle İtilaf Devletleri’nin Çanakkale Boğazı’nı geçmesi engellendi. Bu gelişme, Osmanlı İmparatorluğu’nun başkentinin işgal edilmesini önledi.
Ayrıca İtilaf Devletleri’nin Rusya’ya yardım planı sekteye uğrarken, savaşın süresinin uzamasına neden oldu. Çanakkale Cephesi, askeri ve stratejik sonuçlarının yanı sıra, Türk milletinin direniş gücünü göstermesi açısından da önem taşıdı.
Mustafa Kemal’in Tarihi Emri
Kara savaşlarının başladığı 25 Nisan 1915’te Yarbay Mustafa Kemal’in verdiği emir, savaşın seyrini etkileyen önemli anlardan biri olarak kayıtlara geçti:
“Ben size taarruz etmeyi değil, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında yerimize başka kuvvetler ve komutanlar kaim olabilir.”
Barışa Mesaj Veren Tarihi Sözler
Mustafa Kemal Atatürk’ün 1934 yılında, Çanakkale’de hayatını kaybeden yabancı askerlerin annelerine hitaben yazdığı sözler de savaşın insani boyutunu ortaya koydu:
“Bu memleketin toprakları üstünde kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı dindiriniz… Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra, artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.”
Tarihe Geçen Bir Direniş
Çanakkale Savaşları, 18 Mart deniz zaferinin ardından Seddülbahir, Arıburnu ve Anafartalar cephelerinde devam etti. 9 Ocak 1916’da İtilaf güçlerinin bölgeden çekilmesiyle Türk ordusunun zaferiyle sonuçlandı.
