Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 22 Ocak 2026 tarihli ve 33145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenlemeyle cemevleri, imar mevzuatında “kültürel tesis” olarak tanımlandı.
Alevi kurumlarından ortak itiraz
Kararın ardından Alevi kurumları düzenlemeyi kabul etmediklerini açıkladı. Alevi Bektaşi Federasyonu, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Türkiye Alevi Federasyonu, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı, Alevi Kültür Dernekleri, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Avustralya Alevi Bektaşi Federasyonu tarafından yapılan ortak açıklamada, yönetmeliğin Alevi toplumunun taleplerine çözüm getirmediği belirtildi.
“İbadethane statüsü anayasal güvenceye alınmalı”
Ortak açıklamada, cemevlerinin “kültür merkezi” değil, Alevi inancı açısından ibadethane olduğu vurgulandı. Düzenlemenin, cemevlerini cami, kilise ve havrayla eşit bir ibadet yeri olarak tanımlamaktan kaçındığı ifade edilerek, bunun eşit yurttaşlık ilkesini ihlal ettiği savunuldu. Alevi kurumları, cemevlerinin statüsünün yönetmeliklerle değil, anayasal düzenleme ile ibadethane olarak tanınması gerektiğini dile getirdi.
Siyasi eleştiri: ‘Ayrımcılık belgesi’
Şahinbey Belediyesi CHP’nin önceki dönem Meclis Üyesi Uğur Kalkan da düzenlemeye ilişkin değerlendirmesinde, Resmî Gazete’de yayımlanan yeni tanımın ayrımcılık içerdiğini söyledi. Kalkan, Anayasa’nın eşitlik ve inanç özgürlüğü hükümlerine atıfta bulunarak, cemevinin bir inancın merkezi olduğunu ve kültürel faaliyet alanı olarak görülmesinin kabul edilemeyeceğini ifade etti.
Alevi kurumlarından net mesaj
Alevi kurumlarının açıklamasında, devletin bir yandan Alevilere yönelik açılım söylemini sürdürürken diğer yandan cemevlerini yasalarda açıkça ibadethane olarak tanımlamaktan kaçındığı görüşü dile getirildi. Açıklamada, “Bu düzenlemeyi reddediyoruz” denilerek, Alevi toplumunun iradesini yok sayan hiçbir düzenlemenin meşru kabul edilmeyeceği vurgulandı.