Kocaeli Sanayi Odası’nın(KSO) mayıs ayı meclis toplantısında konuşan ekonomist Hakan Yurdakul, Türkiye’de ekonomik gelişmişlik ölçümlerinin yalnızca çıktı odaklı değerlendirilmesinin önemli eksiklikler doğurduğunu savundu. İş insanlarına hitap eden Yurdakul, illerin sadece ne kadar üretim yaptığıyla değil, sahip olduğu kaynakları ne kadar verimli kullandığıyla değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Sonuçlarla değil derinlikle ölçmek gerekiyor”
Yurdakul, Türkiye’de illerin ekonomik performansının genellikle üretim, ihracat ve büyüklük gibi çıktılar üzerinden okunduğunu belirterek, “İlleri sadece çıktılarıyla değil, derinlikleriyle de ölçmek gerekiyor ki biz o ilin aslında ne olduğunu, ne kadar başarılı olduğunu görelim.” ifadelerini kullandı.
“Çalışmalarımızı 240 bin veriyle yaptık”
Yurdakul, 2013-2024 yılları arasındaki 240 bin veriyi kullanarak 81 ili yeniden değerlendirdiklerini söyleyerek, klasik ekonomik sıralamalar ile verimlilik temelli sıralamalar arasında büyük farklar oluştuğunu anlattı. Yurdakul, “Çıktılara göre baktığımız zaman Türkiye’nin en büyük illeri belli. İstanbul, İzmir, Ankara, Kocaeli gibi iller üst sıralarda. Fakat verimliliğe göre baktığımız zaman tablo tamamen değişiyor.” dedi.
“Kaynaklarını verimli kullanamıyorlar”
Bazı büyük şehirlerin sahip oldukları kaynakları yeterince verimli kullanamadığını savunan Yurdakul, “Türkiye’nin verimliliğini kullanamayan illeri arasında Muğla, Tunceli, Çanakkale, Kırıkkale, Eskişehir, Trabzon, Antalya, Samsun, Ankara ve Edirne gibi şehirler var. Yani bu şehirlerin ciddi kaynakları var fakat o kaynakların çıktıya dönüşme verimliliği düşündüğümüz kadar yüksek değil” diye konuştu.
“Kocaeli en ciddi illerden biri”
Konuşmasının devamında Kocaeli’ye ayrı bir parantez açan Yurdakul, “Kocaeli en ciddi illerden biri ve her iki tarafta da bir numara olması sizin açınızdan anlamlı. Burası gerçek durumla ve gerçek bir şey üretmekle ilgileniyor. Türkiye’nin bütün illeri gerçek şeyler üretmekle ilgilenmiyor gibi görünüyor.” ifadelerini kullandı.
"Kaynak altyapınızı geliştirmek zorundasınız”
Konuşmasının devamında Kocaeli’nin sahip olduğu insan kaynağı ve sanayi altyapısına dikkat çeken Yurdakul, özellikle eğitim ve meslek alanında yapılacak yatırımların önemine vurgu yaptı. Yurdakul, “Kaynak kalitesinde neler yapabilirsiniz? Beşerî sermaye endeksi, eğitim altyapısı gibi verilerden oluşuyor. Burada erken çocukluk eğitimi, göç alan çocukların entegrasyonu, meslek eğitimi ve meslek liseleri çok önemli. Kaynak altyapınızı geliştirmek zorundasınız.” dedi.
“Kısa vadede yeni programlara yönelmelisiniz”
Sanayi kuruluşlarının yalnızca mevcut üretim yapısıyla devam edemeyeceğini ifade eden Yurdakul, kısa vadede yeni programlara ve farklı finansman modellerine yönelmek gerektiğini söyledi. Yurdakul, “Emek yoğun avantajlar artık yeterli değil. İhracat finansmanı, AR-GE eğilimleri ve katma değerli üretim konusunda mevcut modeller finansman ihtiyacını tam karşılamıyor. Alternatif finansman modelleri ve yeni ihracat finansman yapıları üzerine düşünmeniz gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
“Sektörel büyümenin sınırlarına geldiniz”
Kocaeli sanayisinin mevcut yapısıyla belirli bir sınır noktasına ulaştığını savunan Yurdakul, “Sektörel büyümenizin sınırlarına ulaşmış durumdasınız. Bu kadar büyüyebiliyorsunuz. Başka bir şey yapmazsanız ancak bu kadar olabiliyorsunuz. Dolayısıyla teknoloji derinleşmesi, entegrasyon, marka, patent ve AR-GE alanlarında yeni bir şey düşünmek zorundasınız.” diye konuştu.
“Yeni pazarlara yayılmanız gerekiyor”
Firmaların büyüme hızının yalnızca mevcut iç piyasa ve ihracat pazarlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade eden Yurdakul, “Firmalar için kısa vadede anlamlı olacak şey, sadece mevcut pazarlarla sınırlı kalmamak. Diğer pazarlara da stratejik olarak nasıl yayılacağınızı düşünmeniz gerekiyor” dedi.
