Kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen kanun teklifinin görüşmelerine Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda başlandı. Teklifle çocukların suça yönelmesinin önlenmesi, aile sorumluluğunun güçlendirilmesi ve dijital risklere karşı daha etkin koruma sağlanması hedefleniyor.
Çocuk adalet sisteminde yeni dönem
Düzenleme kapsamında çocukların ağır suçlara karışmasının önlenmesi, tekrar suç işleme riskinin azaltılması ve ailelerin bakım ile gözetim sorumluluğunun artırılması amaçlanıyor. Teklifin yasalaşması halinde çocuk adalet sisteminde önemli değişiklikler yapılacak.
Ağır suçlarda yaptırımlar artacak
Teklife göre, 12-15 ve 15-18 yaş grubundaki çocuklar açısından Türk Ceza Kanunu’nda değişiklik yapılması öngörülüyor. Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama gibi ağır suçlarda uygulanacak yaptırımların artırılması planlanıyor.
Aile sorumluluğu güçlendirilecek
Paketin dikkat çeken başlıklarından biri de ailelerin sorumluluğu oldu. Bakım, eğitim ve destek yükümlülüklerini yerine getirmeyen ailelere yönelik yaptırımların artırılması hedefleniyor. Çocuğun ağır suç işlemesine yol açan ihmal durumlarında ebeveynlere verilecek cezaların da artırılması öngörülüyor.
Koruyucu tedbirler uygulanacak
Düzenleme yalnızca cezai yaptırımlarla sınırlı kalmayacak. Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için sosyal hizmet, kitap okuma, kütüphane çalışmaları, çevre temizliği, dijital risklerden korunma ve bağımlılıkla mücadele gibi yönlendirme tedbirleri uygulanabilecek.
Dijital risklere karşı yeni önlemler
Teklifte çocukların dijital ortamda karşılaşabileceği risklere yönelik koruma tedbirleri de yer alıyor. Zararlı içerikler, bağımlılık oluşturan platformlar ve suça yönlendirebilecek dijital temaslara karşı çocukların korunması amaçlanıyor.
Yeni ifade: Adli süreçteki çocuk
Çocuk adalet sisteminde kullanılan terminolojinin de değiştirilmesi planlanıyor. Mevzuatta yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi yerine “adli süreçteki çocuk” ifadesinin kullanılması öngörülüyor. Bu değişiklikle etiketleyici değil, koruyucu bir yaklaşımın benimsenmesi hedefleniyor.
Bıçak satışına yeni yasaklar
Paket kapsamında çocuklara bıçak ve kesici alet satışına yönelik yeni yasaklar da getiriliyor. Ruhsatlı iş yerleri dışında satış ve sergileme yasaklanırken, 18 yaşından küçüklere bu tür aletlerin satılması, satın alınması veya taşınması halinde idari yaptırım uygulanması planlanıyor.
Sosyal inceleme raporu şartı
Teklife göre, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu alınmadan iddianame düzenlenmesi, iddianamenin iadesi nedeni sayılacak. Böylece çocuğun aile yapısı, eğitim durumu, sosyal çevresi ve ihtiyaçlarının yargılama sürecinde daha etkin değerlendirilmesi hedefleniyor.
