Özgür Özel ile CHP’den ayrılan 90 milletvekilinin kuruluşunda yer aldığı YENİ Parti’nin tüzüğü ve programı açıklandı. Programda parti, Cumhuriyet’in kurucu değerlerini ve Mustafa Kemal Atatürk’ün özgürlük, eşitlik, bağımsızlık, yurttaşlık ve çağdaş uygarlık hedeflerini esas alan çağdaş sosyal demokrat bir siyasi hareket olarak tanımlandı.
Altı Ok temel ilke olarak benimsendi
Parti tüzüğünde cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilikten oluşan Altı Ok’un tarihsel mirasının korunacağı belirtildi. Bu ilkelerin demokrasi, özgürlük, eşitlik, adalet, dayanışma, kamusal yarar, bağımsızlık, bilim ve sürekli yenilenme hedefleri doğrultusunda yorumlanacağı kaydedildi. Parti programında Atatürk ilkeleri ile çağdaş sosyal demokrat değerlerin siyasi kimliğin temelini oluşturduğu vurgulandı.
Adayların belirlenmesinde beş yöntem uygulanacak
Tüzüğe göre milletvekili ve belediye başkanı adaylarının belirlenmesinde ön seçim, örgüt denetiminde ön seçim, aday yoklaması, örgüt denetiminde aday yoklaması ve merkez yoklaması yöntemlerinden biri kullanılacak. Cumhurbaşkanı adayının ise seçmen yoklaması, ön seçim, aday yoklaması veya merkez yoklaması yoluyla belirlenmesi öngörüldü. Uygulanacak yönteme Parti Meclisinin karar vereceği bildirildi.
Yüzde 50 cinsiyet, yüzde 25 gençlik kotası
Örgüt denetiminde gerçekleştirilecek seçimlerde yüzde 50 cinsiyet ve yüzde 25 gençlik kotası uygulanacak. Kotalar; milletvekili ve belediye meclisi adaylıklarının yanı sıra Parti Meclisi, il ve ilçe yönetim kurulları ile kurultay delegelerinin belirlenmesinde de geçerli olacak.
“Bu kara düzeni değiştireceğiz” mesajı
Partinin “Değişim Çağrısı” başlıklı programında, mevcut ekonomik ve siyasal düzene yönelik eleştiriler öne çıktı. Programda “Bu kara düzeni değiştireceğiz” ifadesine birçok kez yer verilerek partinin yalnızca yeni bir siyasi yapı kurmak amacıyla değil, ülkenin yönetim anlayışını değiştirme hedefiyle yola çıktığı belirtildi. Programda Özgür Özel’in 2024 yerel seçimleri döneminde kullandığı “Türkiye İttifakı” yaklaşımına da yer verildi. İttifakın farklı siyasi görüşlere sahip toplum kesimlerini demokrasi ve değişim hedefinde bir araya getirmeyi amaçladığı ifade edildi.
Parlamenter sisteme dönüş hedefi
Programda yer alan Demokratik Yönetim Reformu kapsamında kuvvetler ayrılığına dayalı parlamenter sisteme geçilmesi hedeflendi. Cumhurbaşkanlığı makamının tarafsız hâle getirilmesi, yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, merkezî yönetim ile yerel yönetimler arasında yeni bir denge kurulması ve siyasi etik yasasının çıkarılması vaat edildi. Siyasetin finansmanının şeffaflaştırılması da programdaki başlıklar arasında yer aldı.
Kayyum uygulamasının sona erdirilmesi vaat edildi
Yerel yönetimlere ilişkin bölümde, seçilmiş belediye başkanlarının hukuki güvencelerinin güçlendirilmesi hedeflendi. Kesinleşmiş yargı kararı olmadan seçilmiş yerel yöneticilerin görevden alınmaması ve belediyelere kayyum atanması uygulamasına son verilmesi programda yer aldı. Parti programında toplumsal sorunların eşit yurttaşlık ve demokratikleşme temelinde çözülmesi gerektiği belirtildi. Vatandaşların ana dillerini öğrenme, kullanma ve geliştirme hakkının güvenceye alınması hedeflenirken Doğu ve Güneydoğu Anadolu başta olmak üzere bölgesel eşitsizliklerin yoğun olduğu yerlerde kapsayıcı kalkınma programları uygulanacağı açıklandı.
Cemevlerine ibadethane statüsü
Alevi yurttaşların taleplerine ilişkin bölümde, cemevlerinin ibadethane statüsünün yasal güvenceye kavuşturulması vaat edildi. Madımak Oteli’nin toplumsal hafızayı güçlendirecek bir müzeye dönüştürülmesi ve insanlığa karşı işlenen suçlarda zaman aşımının kaldırılması da programda yer aldı.
Ekonomide adil paylaşım hedefi
Ekonomi politikalarında asgari ücretin insanca yaşamı sağlayacak düzeye çıkarılması, kayıt dışı ve güvencesiz çalışmayla mücadele edilmesi ve taşeron sisteminin kaldırılması hedeflendi. Çalışanların ekonomik büyüme ve refahtan adil pay almasını sağlayacak düzenlemeler yapılacağı belirtildi.
Sağlık ve eğitimde kamusal hizmet vurgusu
Sağlık politikalarında kamu hastanelerinin güçlendirilmesi ve şehir hastanelerinin sözleşmelerinin kamuya getirdiği maliyetler açısından yeniden değerlendirilmesi öngörüldü. Eğitim alanında devlet okullarının fiziki koşullarının eşitlenmesi, okullarda kadrolu güvenlik, temizlik, rehberlik ve sağlık personeli görevlendirilmesi hedeflendi. Her öğrenciye temiz su ve bir öğün yemek verilmesi, ücretli öğretmenliğin kaldırılması ve özel sektör öğretmenleri için taban maaş uygulamasının yeniden getirilmesi vaat edildi.
Dış politikada Atatürk ilkesi
Dış politikada Atatürk’ün “Yurtta barış, dünyada barış” ilkesinin rehber alınacağı açıklandı. Avrupa Birliği üyelik sürecinin hızlandırılması, Türkiye’nin NATO, Birleşmiş Milletler, Türk Devletleri Teşkilatı ve İslam İşbirliği Teşkilatındaki etkinliğinin artırılması hedeflendi. Savunma sanayisinde yerli teknoloji üretiminin geliştirilmesi ve dışa bağımlılığın azaltılması da programda yer aldı. Güvenlik politikalarının yurttaşa karşı değil, yurttaş için örgütlenen bir kamu hizmeti anlayışıyla yürütüleceği ifade edildi.
