Teknolojiyi Benimseme
Dünya Ekonomik Forumu tarafından yayımlanan The Future of Jobs Report 2020’ye katılan şirketler son iki yılda teknolojiye adapte olmada belirgin bir hızlanma gösterdi. Bulut bilişim, büyük veri,
e-ticaret şirketler için öncelikli olmaya devam ediyor ve siber güvenliğe olan ilgide büyük bir artış söz konusu. Yavaş yavaş robotlar ve yapay zeka teknolojilerinin sektörler genelinde işlerin dayanak noktası haline gelmesiyle, bu iki teknolojiyi benimsemesi beklenen şirket sayısında da önemli bir yükseliş gözlemlendi. Tabii bu teknolojiyi benimseme biçimleri sektörlere göre değişiklik gösteriyor. Örneğin yapay zekayı benimseme en fazla dijital bilgi ve iletişim, finansal hizmetler, sağlık hizmetleri ve ulaşım sektörlerinde görülüyor.
Büyük veri, nesnelerin interneti ve insana benzemeyen robotlar madencilikte güçlü bir şekilde benimsenirken kamu sektörü siber güvenliğe odaklanıyor. Bu yeni teknolojilerin yeni görevlere olan talebi artırmak gibi olumlu hedefleri olsa da işgücünde yaratacağı aksaklıklarda göz önünde bulundurulmalı.
Teknolojiyi benimserken insanlar tarafından gerçekleştirilen bazı görevler makineler tarafından gerçekleştirilen iş alanlarına geçerek çalışanların işlerini etkileyecek ve aksamanın boyutu çalışanın mesleğine ve yeteneklerine göre değişecektir. Mevcut görevlerin insanlar ve makineler arasında yeniden tahsis edilmesi halihazırda gerçekleşiyor. Raporun temel bulgularından biri geçerliliğini koruyor: 2025 itibarıyla insanlar ve makinelerin işte geçirdiği ortalama tahmini süre eşit olacak. Algoritmalar ve makineler öncelikle bilgi ve veri işleme ile geri çağırmaya, idari görevlere ve geleneksel el emeğinin bazı yönlerine odaklanacaktır. İnsanların göreceli üstünlüklerini korumaları beklenen görevler arasında yönetim, danışmanlık, karar alma, akıl yürütme, iletişim kurma ve etkileşim bulunuyor.
Şirketler yeni teknolojilere yanıt olarak işgücünü yeniden yapılandırma beklentisi içinde. Özellikle çalışmaya katılan şirketler değer zincirlerinin yapısını değiştirmeyi, daha fazla otomasyon sağlamayı, mevcut işgücünü azaltmayı veya daha derin bir teknoloji entegrasyonu sayesinde işgücünü genişletmeyi umuyor.
Ortaya Çıkan ve Düşüşe Geçen Meslekler
İşverenler 2025’e kadar işgücünün yüzde 15,4’ünü oluşturan ve giderek daha fazla gerek duyulmayan görevlerin yüzde dokuza düşeceğini ve yeni mesleklerinse şirketlerin toplam çalışan tabanının yüzde 7,8ini oluştururken bu oranın yüzde 15’e yükseleceğini öngörüyor. 15 sektör ve 26 ekonomiden alınan sonuçlarla, 2025’e kadar insanlarla makineler arasındaki iş bölümünde gerçekleşecek bir değişiklikle 85 milyon işin geçmişte kalabileceği ve insanlar, makineler ve algoritmalar arasındaki yeni iş bölümüne daha iyi uyum sağlayan 97 milyon yeni görevin ortaya çıkabileceği öngörülüyor.
Giderek stratejik hale gelen ve giderek gereksiz hale gelen görevlere bakıldığında sektörler arasında benzerlikler görülüyor. Talebin en çok arttığı görevler arasında Veri Analistliği ve Veri Bilimciliği, Yapay Zeka ve Makine Öğrenimi Uzmanlığı, Robotik Mühendisliği, Yazılım ve Uygulama Geliştiriciliği ile Dijital Dönüşüm Uzmanlığı bulunuyor. Süreç Otomasyonu Uzmanlığı, Bilgi Güvenliği Analistliği ve Nesnelerin İnterneti Uzmanlığıysa işverenlerin daha fazla talep ettiği yeni ortaya çıkan görevlerden bazıları.
Ayrıca belirli sektörlerde yeni görevler ortaya çıkarken bazı görevlere duyulan ihtiyaç gittikçe azalıyor ve bu görevler yeni teknolojilerle ortadan kalkıyor. Yeni görevlere otomotiv sektöründe Malzeme Mühendisliği, tüketici sektöründe E-ticaret ve Sosyal Medya Uzmanlığı, enerji sektöründe Yenilenebilir Enerji Mühendisliği, finansal hizmetlerde Finans Teknolojisi Mühendisliği, sağlık hizmetlerinde Biyologluk ve Genetik Mühendisliği ile madencilikte Uzaktan Algılama Bilimciliği ve Teknisyenlik, tasarımda Oyun Tasarımcısı , Oyun Sanatçısı, Oyun Geliştiricisi , Konsept Sanatçısı, 3D Modelleme Uzmanı örnek verilebilir. 2025 yılına kadar ortadan kalkacak görevler arasındaysa Veri Girişi Memurluğu, İdari Sekreterlik, Bordro Yazmanlığı, Denetleyicilik ve Montaj İşçiliği, Kelime İşlemciliği, Santral Operatörlüğü ve Telepazarlama bulunuyor. Bu tür işlerin yok olması durumu yeni alanlarda işlerin yaratılmasıyla, yani “geleceğin işleriyle” dengeleniyor. Önümüzdeki on yıl içinde yeni yaratılan işlerin önemli bir kısmı tamamen yeni meslek alanlarında veya içerikleri açısından büyük değişimler geçiren mevcut meslek alanlarında olacaktır.
Bu bağlamda yazımıza ülkemiz tarafında son beş yılda en hızlı büyümeyi gösteren 15 iş alanını ve geleceğin çalışma dünyasını tanımlayan trendleri ortaya koyan 2023 LinkedIn Yükselen Meslekler Türkiye listesi ile devam edelim.
2023 Yükselen Meslekler Türkiye Listesi
1.Game Designer (Oyun Tasarımcısı)
Ne yapar: Oyun tasarımcıları, oyun konsolları, bilgisayarlar, telefonlar ve tabletler gibi dijital ortamlarda oynanan oyunlarda olay örgüsü, karakterler ve görsel tasarımlar gibi çeşitli unsurları oluşturmaktan sorumludur.
En yaygın yetenekleri: Oyun Tasarımı, Oyun Geliştirme, Level Design
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Eğlence Sağlayıcıları, Profesyonel Hizmetler
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul, Ankara
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%4,93), Ön Lisans (%3,52), Lisans (%46,48), Yüksek Lisans veya üstü (%45,07)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%28); Erkek (%72)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 1,5
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Oyun Geliştirici, 3D Modelleme Uzmanı, Grafik Tasarımcısı
Uzaktan çalışabilme imkanı: %27,5
2.Blockchain Developer (Blokzinciri Geliştiricisi)
Blokzincir Yazılımcısı olarak da geçebilir.
Ne yapar: Blokzincir geliştiricileri; kripto para birimleri, akıllı sözleşmeler ve daha birçok araç geliştirmek amacıyla çeşitli programlama dillerini kullanarak blokzincir teknolojisine dayalı yazılımlar oluştururlar.
En yaygın yetenekleri: Solidity, Blockchain, React.js
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Finansal Hizmetler
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%4,65), Ön Lisans (%2,33), Lisans (%53,49), Yüksek Lisans veya üstü (%39,53)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%6); Erkek (%94)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 2,3
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Yazılım Mühendisi
Uzaktan çalışabilme imkanı: %13,8
3.Growth Specialist (Büyüme Uzmanı)
Büyüme Yöneticisi olarak da geçebilir.
Ne yapar: Büyüme uzmanları, hizmet verdikleri şirketin büyümesine ve gelirini artırmasına yardımcı olmak için pazarlama ve ürün geliştirme ekipleriyle işbirliği yaparak yeni pazar ve müşteri fırsatlarını belirler.
En yaygın yetenekleri: Büyüme Stratejileri, Dijital Pazarlama, Growth Hacking
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Finansal Hizmetler
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%3,51), Lisans (%64,91), Yüksek Lisans veya üstü (%31,58)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%43); Erkek (%57)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 2,4
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Pazarlama Uzmanı, Dijital Uzman, Dijital Pazarlama Uzmanı
Uzaktan çalışabilme imkanı: %6,7
4.Customer Success Specialist (Müşteri Başarı Uzmanı)
Ne yapar: Müşteri Başarı Uzmanları, bir müşterinin satın aldığı ürün veya hizmetten eksiksiz olarak faydalandığından ve mümkün olan en iyi deneyimi yaşadığından emin olmak adına çeşitli iletişim kanalları vasıtasıyla ona destek ve yardım sağlar.
En yaygın yetenekleri: Müşteri Desteği, Müşteri Deneyimi, CRM
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Petrol, Gaz ve Madencilik
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lisans (%54,72), Yüksek Lisans veya üstü (%45,28)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%58); Erkek (%42)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 1,5
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Satış Uzmanı, Müşteri Başarı Müdürü
Uzaktan çalışabilme imkanı: %20,3
5.Game Artist (Oyun Sanatçısı)
Ne yapar: Oyun sanatçıları, 3 boyutlu modelleme ve illüstrasyon kullanarak dijital oyunlarda mekan ve karakter gibi sanatsal unsurlar oluşturmak için oyun tasarımcıları ve oyun geliştiricileriyle birlikte çalışır.
En yaygın yetenekleri: Blender, Unity, Oyun Tasarımı
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Eğlence Sağlayıcıları, Eğitim
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul, Ankara
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%4,35), Ön Lisans (%2,17), Lisans (%43,48), Yüksek Lisans veya üstü (%50)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%45); Erkek (%55)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 1,9
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: 3D Modelleme Uzmanı, İllüstratör, Grafik Tasarımcısı
Uzaktan çalışabilme imkanı: %15,5
6.Artificial Intelligence Engineer (Yapay Zeka Mühendisi)
Makine Öğrenimi Mühendisi olarak da geçebilir.
Ne yapar: Yapay zekâ mühendisleri; makine öğrenme algoritmaları tasarlayarak, makineleri tıpkı bir insan beyni gibi mantıklı ve verimli çalışacak şekilde programlanmasından sorumludur. Ayrıca bu programların işletilmesinden de sorumludurlar.
En yaygın yetenekleri: Makine Öğrenimi, Bilgisayarlı Görü, Yapay Zekâ
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Üretim
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%3,64), Lisans (%27,27), Yüksek Lisans veya üstü (%69,09)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%21); Erkek (%79)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 1,5
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Yazılım Mühendisi, Yapay Zekâ Uzmanı, Makine Öğrenimi Mühendisi
Uzaktan çalışabilme imkanı: %39,5
7.Game Developer (Oyun Geliştiricisi)
Ne yapar: Oyun Geliştiriciler, dijital ortamda oynanan bir oyunu teknik gereksinimler ve oyunun hangi platformda olduğuna bağlı olarak farklı türde kodlama dilleri ile sıfırdan oluşturan yazılım uzmanlarıdır.
En yaygın yetenekleri: Unity, Oyun Geliştirme, C#
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Eğlence Sağlayıcıları
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul, Ankara, İzmir
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise altı (%0,74), Lise (%4,41), Ön Lisans (%5,15), Lisans (%61,76), Yüksek Lisans veya üstü (%27,94)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%9); Erkek (%91)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 1,5
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Yazılım Mühendisi, Unity Geliştirici, Full Stack Mühendis
Uzaktan çalışabilme imkanı: %22,9
8.Patient Coordinator (Hasta İlişkileri Sorumlusu)
Hasta İlişkileri Uzmanı veya Hasta Sorumlusu olarak da geçebilir.
Ne yapar: Hasta koordinatörleri, hastanın sağlık ve tedavi ihtiyaçlarını yönetmeye yardımcı olurken aynı zamanda hasta ile sağlık kuruluşu arasında yaşanan problemlerin çözümüne aracı olmak ve müşteri memnuniyetini sağlamakla sorumludur.
En yaygın yetenekleri: Tıbbi Eğitim, Sağlık, Çeviri
En yaygın sektörler: Hastaneler ve Sağlık Hizmetleri, Eğlence Hizmetleri, Kamu Yönetimi
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%1,72), Ön Lisans (%6,9), Lisans (%63,79), Yüksek Lisans veya üstü (%27,59)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%42); Erkek (%58)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 1,5
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Çevirmen
Uzaktan çalışabilme imkanı: N/A (Uygulanabilir değil)
9.Concept Artist (Konsept Sanatçısı)
Ne yapar: Konsept sanatçıları, bir oyun veya animasyonun temel tarzını belirleyen ve projede yer alacak tasarım fikirlerinin nasıl görüneceğini genellikle 2 boyutlu olacak şekilde oluşturan görsel sanatçılardır.
En yaygın yetenekleri: Konsept Tasarımı, İllüstrasyon, Dijital Boyama
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Eğlence Sağlayıcıları, Profesyonel Hizmetler
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Ön Lisans (%8,7), Lisans (%52,17), Yüksek Lisans veya üstü (%39,13)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%49); Erkek (%51)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 2,6
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: İllüstratör
Uzaktan çalışabilme imkanı: %6,8
10.Software Quality Assurance Engineer (Yazılım Kalite Güvence Mühendisi)
Ne yapar: Yazılım kalite güvence mühendisleri, yazılım ürünlerinin istenen kaliteyi ve geliştirici şirket tarafından belirlenen standartları karşılamasını sağlamak için yazılım geliştirme sürecinin her adımını izler.
En yaygın yetenekleri: Selenium, Test Otomasyonu, JIRA
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Finansal Hizmetler
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%2,5), Ön Lisans (%3,75), Lisans (%52,5), Yüksek Lisans veya üstü (%41,25)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%38); Erkek (%62)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 2,3
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Yazılım Test Mühendisi, Kalite Güvence Otomasyon Mühendisi, Yazılım Mühendisi, Yazılım Test Uzmanı
Uzaktan çalışabilme imkanı: %49,6
11.Robotics Engineer (Robotik Mühendisi)
Ne yapar: Robotik mühendisleri, imalat başta olmak üzere birçok endüstride kullanılan robotların ve robotik sistemlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve yapılandırılmasından sorumludur. Ayrıca bu sistemleri test etmek için yazılım sistemleri de oluştururlar.
En yaygın yetenekleri: Robot Teknolojisi, Süreç Otomasyonu, C#
En yaygın sektörler: Profesyonel Hizmetler, Üretim, Teknoloji ve Medya
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%34); Erkek (%66)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 1,7
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Yazılım Mühendisi, İş Analisti
Uzaktan çalışabilme imkanı: %6,1
12.Data Engineer (Veri Mühendisi)
Ne yapar: Veri mühendisleri, bir organizasyon içindeki çeşitli kaynaklardan gelen verileri tasarlayarak, inşa ederek, entegre ederek ve yöneterek veri altyapısını hazırlayan yazılım mühendisleridir.
En yaygın yetenekleri: Extract, Transform, Load (ETL), Apache Spark, Hadoop
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Finansal Hizmetler
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul, Ankara
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%0,74), Ön Lisans (%0,74), Lisans (%46,67), Yüksek Lisans veya üstü (%51,85)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%28); Erkek (%72)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 3,2
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Yazılım Mühendisi, İş Zekâsı Danışmanı, Veri Çözümleyici
Uzaktan çalışabilme imkanı: %30,7
13.Back End Developer
Ne yapar: Back End Developerler, yazılım projelerinin arka planda çalışarak son kullanıcılara görünmeyen sistemleri inşa eder ve kodlar. Ayrıca sorumlu oldukları proje ve programların sorunsuz çalışmasını sağlamaktan da sorumludurlar.
En yaygın yetenekleri: Git, PostgreSQL, JavaScript
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Finansal Hizmetler
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul, Ankara, İzmir
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%4,75), Ön Lisans (%5,7), Lisans (%55,7), Yüksek Lisans veya üstü (%33,86)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%14); Erkek (%86)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 2,3
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Yazılım Mühendisi, Full Stack Mühendis, Web Geliştiricisi
Uzaktan çalışabilme imkanı: %38,5
14. 3D artist (3D Modelleme Uzmanı)
Ne yapar: 3D modelleme uzmanları, bilgisayar destekli tasarım programlarının yardımıyla üç boyutlu model tasarımları veya nesne görselleri oluşturan multimedya sanatçılarıdır.
En yaygın yetenekleri: 3D Modelleme, Blender, 3D Studio Max
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Eğlence Sağlayıcıları
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul, Ankara, İzmir
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%3,17), Ön Lisans (%8,73), Lisans (%47,62), Yüksek Lisans veya üstü (%40,48)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%28); Erkek (%72)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 2
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: Grafik Tasarımcısı, 3D Uzmanı, Mimar
Uzaktan çalışabilme imkanı: %21,2
15.Product Owner (Ürün Sahibi)
Ne yapar: Ürün sahipleri, bir ürünün değerini en üst düzeye çıkarmak için ürünün tasarlanması, geliştirilmesi, kullanıma sunulması, takip edilmesi ve ürüne hizmet edecek yeni çözümlerin araştırılması dahil bir dizi görevden sorumludur.
En yaygın yetenekleri: Agile Metotları, Scrum, JIRA
En yaygın sektörler: Teknoloji ve Medya, Profesyonel Hizmetler, Finansal Hizmetler
En fazla işe alım yapılan konumlar: İstanbul
Çalışanların Eğitim Düzeyi: Lise (%1,37), Lisans (%46,58), Yüksek Lisans veya üstü (%52,05)
Mevcut cinsiyet dağılımı: Kadın (%51); Erkek (%49)
Bu rolden önceki medyan deneyim yılı: 4,2
Bu unvana geçiş yapılan pozisyonlar: İş Analisti, Ürün Yöneticisi, Proje Müdürü, Yazılım Mühendisi, Dijital Uzman
Uzaktan çalışabilme imkanı: %21,5
SONUÇ :
Küresel durgunluğun ortasında, istihdam ortamı bir değişim dalgası geçiriyor. Startup'lar büyümeye devam ediyor ve Endüstri 4.0 ve Covid-19 durgunluğunun bir sonucu olarak büyük ölçüde uzaktan çalışmaya ve e-ticarete geçilmesiyle birlikte dijitalleşme günden güne ilerleme kaydetti, evden çalışma düzenlemelerindeki artış yeni bir pazar yeri yarattı ve bununla birlikte hibrit çalışmada giderek daha popüler hale geldi. Ancak küresel temelli belirsiz ekonomik görünüm nedeniyle birçok profesyonel için bir sonraki kariyer adımı ile ilgili belirsizlik hakim olsada geleceğin sunduğu fırsatlar belirsizliğin etrafında şekillense de dünü ve bugünü okuyarak geleceğe yönelik öngörülerde bulunmak mümkün. Herkes için kapsayıcı, kendini geliştirmeye olanak tanıyan, verimliliği ve işbirliğini destekleyen bir çalışma ortamı oluşturmak için geleceğin neler getireceğini bilerek ve anlayarak hareket etmek önemli. Fakat en önemlisi, 2023 Yükselen Meslekler Türkiye listesi iş gücünde ortaya çıkan trendlere bir bakış ve kariyer yolunda iyi bir ilerleme kaydetmek için bir kaynak niteliğindedir.
Bu açıdan baktığımızda iş dünyasının değişim döngüsündeki sürekliliğide gözönüne alarak bu yazının geleceğin neler getireceği konusunda size bir fikir verdiğini düşünüyoruz.
Sevgiyle ve Sağlıkla Kalın.
ncmozdmr
Hüsnü Baysal’ın katkılarıyla
Kaynak :
1. hbrturkiye com/dergi/meslekleri-gelecekte-neler-bekliyor
Meslekleri Gelecekte Neler Bekliyor?
Aralık 2020
2. www linkedin com
18 Ocak 2023
